skróty po głównych elementach serwisu
strona główna strona główna
Zmień język na angielski EN
Zaloguj się
Powrót na poprzednią stronę
wyszukiwarka serwisu
zmień język naEN
treść serwisu

Fotografie Rudolfa Dameca Muzeum Historii Żydów Polskich POLIN

Zbiór zdjęć autorstwa Rudolfa Dameca (1909-1969). Składa się na niego zestaw fotograficznych negatywów, zapisanych na siedmiu fragmentach błony, zawierających głównie zdjęcia wykonane przez Dameca podczas powstania w getcie warszawskim (wiosną 1943 r.), gdy udało mu się uwiecznić płonące getto oraz gapiów od „aryjskiej strony”. Większa część negatywów przedstawia sceny pożaru w getcie warszawskim widziane zza muru. Ponadto kilka z nich to zdjęcia rodzinne wykonane na tej samej błonie w podobnym czasie. Na zbiór składa się również dziesięć odbitek fotograficznych, które zostały wykonane wyłącznie z kadrów przedstawiających pożar w getcie.
Rudolf Damec był inżynierem pochodzącym ze Śląska Cieszyńskiego, pracującym w latach 30. w Gdyni. W czasie wojny przeniósł się do Warszawy, gdzie pracował jako magazynier w zakładach optycznych. Mieszkał kolejno pod kilkoma adresami, a jednym z nich było mieszkanie przy ulicy Grzybowskiej, w którym ukrywała się też Żydówka, Helena Ronin (wcześniej Reich). W czasie, gdy Damec mieszkał przy Grzybowskiej, wybuchło powstanie w getcie.
Prywatnie był pasjonatem fotografii. Zdjęcia płonącego getta wykonał własnym aparatem (najprawdopodobniej marki Kodak Retina) i z własnej potrzeby dokumentacji tego wydarzenia.
Po śmierci Rudolfa Dameca w 1969 r. kolekcja negatywów oraz odbitek przedstawiających pożar w getcie warszawskim pozostawała w zbiorach rodzinnych razem z innymi fotografiami. W 2017 r. darczyni, Aleksandra Sobiecka (wnuczka Dameca) zaczęła dokumentować losy swojej rodziny. W 2019 roku jeden z jej krewnych podpowiedział, aby zainteresowała się zdjęciami przechowywanymi w domu jej nieżyjącego już ojca. „Bo tam jest getto”. Aleksandra przyjęła tę informację z wielkim zdziwieniem. Nigdy wcześniej nie zauważyła zdjęć getta wśród rodzinnych fotografii. Postanowiła przejrzeć pudełka jeszcze raz i odnalazła negatywy w jednym z pudeł. Były schowane w różnej wielkości kopertach lub pozwijane. Zaczęła je stopniowo prostować i skanować. Pocięła je na części po sześć klatek, popakowała w papierowe koszulki.
Pomysł o przekazaniu zdjęć do zbiorów Polin pojawił się po konsultacji z Mikołajem Grynbergiem, któremu Aleksandra Sobiecka pokazała zdjęcia podczas kursu historii mówionej, który prowadził (darczyni była jego uczestniczką).
Marta Frączkiewicz

Obiekty

0
Fragment błony negatywowej, na którym widoczny jest jeden kadr. Krawędzi błony są perforowane. Ujęcie przedstawia fragment budynku oraz drzewa przed nim. Widoczne stopienie krawędzi błony po jednej ze stron.

Fragment błony negatywowej (VII)

Damec, Rudolf

1943

Muzeum Historii Żydów Polskich POLIN

Fragment błony negatywowej, na którym widoczne jest 6 kadrów. Krawędzi błony są perforowane. Na pierwszym kadrze od lewej znajduje się widok dachów budynków. Są częściowo zniszczone. Po lewej stronie, za zabudowaniami widać fragment wierzy kościoła ewangelicko-reformowanego przy ulicy Leszno 16 w Warszawie (dziś al. Solidarności 74). Nad dachami widoczny unoszący się dym. Drugi kadr od lewej przedstawia widok gruzowiska oraz unoszącego się nad nim dymu. Po środku kompozycji widać ciąg parterowych budynków, które nie są zniszczone. Trzeci kadr od lewej, to kolejne ujęcie widoku z poprzedniej klatki. Na fotografii widać gruzowisko, po środku ciąg parterowych budynków, które nie są zniszczone. Nad gruzowiskiem unosi się dym. Czwarty kadr od lewej to zdjęcie rodzinne. Przedstawia kobietę i troje dzieci na spacerze w lesie. To zdjęcie rodziny Rudolfa Dameca. Osoby na zdjęciu to żona Rudolfa Dameca Ewa oraz żony Ewy, córka Xsenia i syn Zbyszek. Piąty kadr od lewej przedstawia kilkuletniego chłopca stojącego w lesie (syna Rudolfa Dameca, Zbyszka). Widoczna jest cała postać dziecka. Jest ustawione przodem do obiektywu. Szusty kadr od lewej przedstawia czteroosobowa rodzinę pozująca w lesie. Najmłodsze dziecko zostało posadzone na rowerze.

Fragment błony negatywowej (V)

Damec, Rudolf

1943

Muzeum Historii Żydów Polskich POLIN

Fragment błony negatywowej, na którym widoczne jest 6 kadrów. Krawędzi błony są perforowane. Na pierwszym kadrze od lewej znajduje się widok przestrzeni miejskiej. Po środku kompozycji znajduje się pusty plac, a na nim pojedyncze kamienie lub drobne fragmenty gruzu. Za placem widoczne fasady kamienic. Kamienice w głębi oddziela od ulicy mur. Są wyraźnie zniszczone. Wokół placu widoczna brukowana ulica. Drugi kadr od lewej przedstawia widok brukowanej ulicy z zabudowaniami (kamienicami) po obu stronach oraz w głębi. Kamienice w głębi są oddzielone od reszty przestrzeni murem. Są też widocznie zniszczone. Są zamglone – unosi się nad nimi dym. Na ulicy stoi grupa ludzi –gapiów. Kobieta po środku jest stoi tyłem do obiektywu. Patrzy wprost na budynki za murem. Pozostałe osoby spoglądają z boku odwracając głowy. U dołu trzeciego kadru od lewej widać fragment brukowanej ulicy z torami tramwajowymi. Za ulicą widoczny jest fragmenty muru (po lewej stronie) oraz karuzelę i huśtawki (po prawej). Karuzela jest nieczynna. Za nimi widać zarysy zabudowań, które przesłania gęsty dym. Dym unosi się również nad karuzelą. Czwarty kadr od lewej przedstawia karuzelę i huśtawki (po prawej). Karuzela jest nieczynna. Za nimi widać zarysy zabudowań, które przesłania gęsty dym. Dym unosi się również nad karuzelą. Po lewej stronie ujęcia widoczny fragment zniszczonego muru (ściany budynku) oraz gruz. U dołu kadru (po środku) widoczne popiersie mężczyzny stającego tyłem do obiektywu. Ma na sonie ciemny płaszcz i kapelusz. Jest zwrócony twarzą do karuzeli. Widoczne uszkodzenie negatywu (poziome zadrapania). Piąty kadr od lewej przedstawia plac zabaw oraz zarysy zabudowań za nim. Zabudowania przesłanie gęsty dym, który unosi się również nad placem zabaw. U dołu kadru (po lewej stronie) widoczne trzy postaci ludzkie (popiersia). Postaci są nieostre. Stoją bokiem do obiektywu. Ich twarze są lekko zwrócone w stronę zabudowań i płazu zabaw. Widoczne uszkodzenie negatywu (poziome zadrapania). Szósty kadr od lewej przedstawia fragment brukowanej ulicy oraz chodnika (po prawej). Po środku widoczny słup. Po prawej stronie ujęcia widoczny fragment ściany oraz fragment sylwetki ludzkiej. Dym przesłania widok ulicy. Widoczne uszkodzenie negatywu (poziome zadrapania).

Fragment błony negatywowej (IV)

Damec, Rudolf

1943

Muzeum Historii Żydów Polskich POLIN

Fragment błony negatywowej, na którym widoczne jest 6 kadrów. Krawędzi błony są perforowane. Na pierwszym kadrze od lewej znajduje się widok wesołego miasteczka stojącego przed murem getta warszawskiego (przy ul. Bonifraterskiej). Na fotografii widoczne są dwie karuzele i rząd huśtawek ustawionych (pomiędzy nimi) oraz latarnię (po prawej stronie). Za wesołym miasteczkiem widać rząd kamienic. Kompozycja jest zasnuta dymem. Drugi kadr od lewej przedstawia widok brukowanej ulicy. Po lewej i prawej stronie drogi widać zabudowania (rzędy kamienic). Budynki po prawej stronie oddziela od drogi mur. Nad budynkami za murem unosi się dym. Chodnikiem – w obu kierunkach (zarówno po prawej, jak i lewej stronie drogi) idą przechodnie. Trzeci kadr od lewej przedstawia widok brukowanej ulicy. Przez jej środek biegną tory tramwajowe. Po lewej stronie ulicy widoczne kamienice, które oddziela od ulicy ceglany mur. Po prawej stronie ulicy (na chodniku) stoi grupa ludzi (gapiów). Patrzą w stronę budynków za murem, gdzie unosi się dym. Czwarty kadr od lewej przedstawia ceglany mur, a za nim częściowo zniszczone budynki oraz pojedyncze drzewa. Nad budynkami unosi się dym. Piąty kadr od lewej przedstawia widok brukowanej ulicy z widocznymi zabudowaniami po obu jej stronach. Przez jej środek biegną tory tramwajowe. Zabudowania po lewej stronie oddziela od ulicy ceglany mur. Po prawej stronie ulicy (na chodniku) widoczni przechodnie. Ida w obu kierunkach odwracając wzrok od muru, nad którym unosi się dym. Na końcu ulicy widać budkę strażniczą, a przed nią postać (żołnierza?). Szósty kadr od lewej przedstawia widok mostu drogowego (ul. Andresa) z barierkami (po lewej stronie kompozycji) oraz drogi biegnącej równolegle i zabudowań (po prawej stronie). Po lewej stronie widoczna trakcja tramwajowa oraz pojedynczy przechodnie. Na końcu drogi widać zabudowania (kamienice), nad nimi unoszą się kłęby dymu. Przechodnie wydają się być zwróceni w jego stronę.

Fragment błony negatywowej (III)

Damec, Rudolf

1943

Muzeum Historii Żydów Polskich POLIN

Fragment błony negatywowej, na którym widoczne jest 6 kadrów. Krawędzi błony są perforowane. Na pierwszym kadrze od lewej znajduje się widok mostu drogowego (ul. Andersa) z barierkami (po lewej stronie kompozycji) oraz drogi biegnącej pod nim (po prawej stronie). Na końcu drogi widać zabudowania (kamienice), nad nimi unoszą się kłęby dymu. Po lewej stronie drogi ledwo dostrzegalne pojedyncze postaci ludzkie idące wzdłuż niej. Drugi kadr od lewej przedstawia widok ulicy. Przez jej środek biegną tory tramwajowe, a nad nimi przewody trakcyjne. Po prawej stronie widoczne zabudowania (kamienice). Budynki oddziela od drogi ceglany mur. Po przeciwnej stronie drogi widoczny tłum ludzi ustawionych w rzędzie. Są zwróceni w stronę muru i kamienic za nim. Obraz na zdjęciu jest zasnuty unoszącym się z płonącego getta dymem. Na końcu ulicy dym jest na tyle gęsty, że nie widać już nic. Trzeci od kadr lewej przedstawia zabudowania (kamienice) znajdujące się za ceglanym murem. Na pierwszym planie widać kilka osób stojących tyłem do fotografa. Są zwrócone twarzami w stronę muru. Budynki są zamglone-zasnute dymem. Czwarty kadr od lewej przedstawia widok ulicy. Po lewej stronie widoczna Hala Mirowska w Warszawie po prawej zniszczony pałac Lubomirskich (przy pl. Żelaznej Bramy). Przez ulicę przechodzą przechodnie z małym dzieckiem za rękę. Piaty kadr od lewej przedstawia widok ulicy. Po jej lewej i prawej stronie widoczne zabudowania. Po prawej stronie ulicy widać rząd przechodniów. Prawie wszyscy zwróceni są tyłem do obiektywu - w stronę końca ulicy, nad którym unosi się dym. Po środku widać mężczyznę w kaszkiecie, który odwrócił się przodem do obiektywu. Idzie w przeciwnym kierunku. Szósty kadr od lewej przedstawia widok ulicy. Po lewej stronie widoczny drewniany płot, a za nim drzewa. Po prawej widać zabudowania oraz kilkoro ludzi. Stoją tyłem do obiektywu, patrzą na dym, który unosi się na końcu ulicy.

Fragment błony negatywowej (II)

Damec, Rudolf

1943

Muzeum Historii Żydów Polskich POLIN

Fragment błony negatywowej, na którym widoczne jest 6 kadrów. Krawędzi błony są perforowane. Na pierwszym kadrze od lewej strony znajduje się jest ujęcie ulicy, na końcu której widoczne są kłęby dymu (z płonącego getta warszawskiego). Po lewej stronie ulicy widać drzewa, za nimi zabudowania. Po prawej widoczny ciąg kamienic. Środkiem biegną tory tramwajowe. U dołu ujęcia (w lewym rogu) widać głowę mężczyzny w kapeluszu. Stoi tyłem do obiektywu. W prawym dolnym rogu widać widać fragment postaci mężczyzny w jasnym płaszczu i kapeluszu. Również stoi tyłem do obiektywu. Ręce ma założone z tyłu. Drugi od lewej kadr przedstawia grupę gapiów stojących na gruzowisku. Grupki ludzi ubranych w płaszcze stoją na pryzmach usypanych z cięgieł. Za nimi (na drugim planie) widać ruiny zabudowań (budynki bez dachów). Wszystkie osoby patrzą w jedną stronę, w stronę kłębów dymu, który unosi się nad kompozycją. Są odwróceni tyłem do obiektywu. Na pierwszym planie (najbliżej obiektywu) widać mężczyznę w jasnym płaszczu i kobietę. Również są odwróceni tyłem do fotografa. Trzeci od lewej kadr przedstawia kompozycję podobną do poprzedniego. Tutaj jednak na pierwszym planie widać trzy osoby – dwóch mężczyzn i ciemnowłosą kobietę stojąca między nimi. Mężczyzna po lewej stronie jest odwrócony w stronię obiektywu i patrzy na fotografa. Ma na sobie jasny płaszcz, jego w włosy są zaczesane do tyłu. To ten sam mężczyzna, który widoczny jest na pierwszym planie poprzedniego ujęcia. Czwarty kadr od lewej przedstawia widok ulicy. Wzdół lewej i prawej strony kompozycji widoczny jest ciąg kamienic. W oddali (na końcu ulicy, za zabudowaniami z prawej strony) widoczna jest wieża kościoła (p.w. Najświętszej Marii Panny przy dawnej ul. Leszno 32?) oraz kłęby dymu (po prawej stronie wieży). U dołu kadru widać głowy 3 osób stojących przed fotografem. Są odwróceni tyłem do obiektywu, patrzą na dym. Piąty kadr od lewej przedstawia widok dachów budynków. Są częściowo zniszczone. Po lewej stronie, za zabudowaniami widać fragment wierzy kościoła ewangelicko-reformowanego przy ulicy Leszno 16 w Warszawie (dziś al. Solidarności 74). Nad dachami widoczny unoszący się dym. Szósty kadr od lewej strony jest innym ujęciem poprzedniego (5) kadru. Widoczne dachy budynków oraz unoszący się nad nimi dym.

Fragment błony negatywowej (I)

Damec, Rudolf

1943

Muzeum Historii Żydów Polskich POLIN

Znaleziono 6 obiektów

Pokaż więcej obiekty

Brak wyników

Może Cię również zainteresować:

Dodaj notatkę

Edytuj notatkę

0/500

Jakiś filtr
Data od:
Era
Wiek:
—+
Rok:
—+
Data do:
Era
Wiek:
—+
Rok:
—+
Dodaj zakres
asd