Brzękadło, ozdoba rzędu końskiego

Zestaw składa się z ośmiu precyzyjnie odlanych z brązu pierścieni o sześciokątnym przekroju poprzecznym, różniących się wielkością. Dwa największe, każdy o średnicy 3,8 cm, stanowią główne elementy kompozycji. Do każdego z dużych pierścieni przymocowane są dwa mniejsze, o średnicy 2,5 cm. Pierścienie te połączone są ze sobą za pomocą ogniwa o średnicy 2,7 cm. Dodatkowe, identyczne ogniwo zawieszone jest na jednym z dużych pierścieni – prawdopodobnie służyło ono do łączenia z kolejnym podobnym zestawem, tworząc łańcuch, który mógł pełnić rolę efektownego brzękadła w końskiej uprzęży lub dekoracji ceremonialnego wozu.

Opisywany obiekt, wraz z jeszcze jednym identycznym egzemplarzem, stanowił część znaleziska archeologicznego odkrytego pod koniec XIX wieku na gruntach wsi Kiełpino w gminie Brojce. Był to depozyt liczący 42 elementy, złożony głównie z części uprzęży końskiej oraz kilku ozdób ciała i stroju, wszystkie wykonane z brązu. Skarb ten datowany jest na wczesną epokę żelaza, czyli okres halsztacki C trwający od około 750 do 600/550 roku przed naszą erą i należy do nielicznych tego typu odkryć na Pomorzu.

Cały skarb jest interesujący nie tylko ze względu na walory ekspozycyjne, ale również ze względu na jego istotne znaczenie naukowe. Stylistyka jego elementów wskazuje na związek z odległym kręgiem kultury halsztackiej, której nazwa pochodzi od stanowiska Hallstatt w Austrii.

Dorota Kozłowska