Aus Neustettin | Ze Szczecinka

Dwa widoki na wspólnym arkuszu, autorstwa pomorskiego dokumentalisty Heinera Blossa, przedstawiają staromiejską architekturę Szczecinka w słoneczny dzień. Kontrasty światła i cienia nadają zabudowie pełną ekspresji aurę.

Górny widok ukazuje perspektywę jednej z głównych ulic biegnącej skośnie w głąb przedstawienia ku poprzecznej uliczce. Lewa pierzeja znajduje się w pełnym słońcu, a prawa – skrócona perspektywą – jest silnie zacieniona. W oddali także panuje cień. Piętrowe, szczytowe i kalenicowe domy o stromych dwuspadowych dachach, gładkich fasadach i markizach osłaniających zakłady usługowe czy sklepy znajdujące się na parterach stoją bliżej centrum. W dali wzniesiono już kamieniczki typowe dla drugiej połowy XIX wieku, nakryte spłaszczonymi dachami.

Na dolnym widoku przedstawiona jest jaśniejąca w słońcu pierzeja rynku, za którą znajduje się gotycki kościół farny. Tu też zabudowa składa się z piętrowych domów o gładkich fasadach z zakładami usługowymi i sklepami wyróżnionymi szyldami nad witrynami. Domy przy rynku i bocznej, prowadzącej do kościoła, ulicy Königsstraße – obecnie ul. Bohaterów Warszawy – są ustawione szczytowo, a narożne kalenicowo. Na terenie kościelnym ogrodzonym sztachetami, przy bocznej uliczce, rosną wysokie drzewa. Góruje nad nimi ostatnia kondygnacja wieży kościelnej i jej namiotowy dach zwieńczony iglicą z kulą.

Widoki zostały wykonane jako ilustracje i zamieszczone w  „Heimatkalender für das Neustettiner Land 1926”. Prezentowany arkusz z widokami naklejony na sepiowy karton stanowił dokumentację ikonograficzną Pomorza gromadzoną do badań historycznych w archiwum obrazowym (Bildarchiv) Pommersches Landesmuseum Stettin. Autor widoków Heiner Bloss pozostaje artystą bliżej nieznanym, czynnym w latach 20. i 30. XX wieku. Możliwe, że jako dokumentalista opracowywał ikonografię Pomorza z wybranego terenu, podobnie jak w Słupsku robił to Rudolf Hardow.

Ewa Gwiazdowska-Banaszek