Matka Boska Bolesna (Matka Boska Siedmiu Boleści)

Wizerunek Marii pogrążonej w smutku przywołuje tematykę cierpienia i współuczestnictwa w Męce Chrystusa. Typ Mater Dolorosa (z łaciny Matki Boskiej Bolesnej) jest charakterystyczny dla rzeźbionych przedstawień Ukrzyżowania Chrystusa zwanych grupami Ukrzyżowania lub Pasjami. Kompozycje w układzie trzech lub pięciu figur umieszczane były wysoko w przestrzeni średniowiecznych kościołów, nad ołtarzem. Maria ustawiana była zwykle pod krzyżem, po jego prawej stronie.

Prezentowany późnogotycki wizerunek Marii został wykonany jednak w formie przyściennej, niemal płaskorzeźbionej, przeznaczonej do umieszczenia w retabulum ołtarzowym. Ponadto na piersi postaci widoczne są ślady o kształcie podłużnych otworów. Odnoszą się one do motywu Siedmiu Boleści Matki Bożej, stanowiąc wspomnienie wydarzeń przynoszących jej najdotkliwsze cierpienia. W pełnym wariancie tej ikonografii piersi przebija siedem mieczy. U schyłku średniowiecza boleści Marii były przedmiotem szczególnego kultu wśród pobożnych chrześcijan, a wizerunki Marii Siedmiu Boleści miały charakter dewocyjny. Pokorna postawa i modlitewny gest rąk widoczne w figurze Marii świadczą o jej pobożności oraz nieustannym wstawiennictwie u Boga, któremu zanosi modlitwy wiernych.

W retabulum ołtarzowym, pochodzącym z obszaru dawnego powiatu gryfińskiego (niem. Kreis Greifenhagen), Maria wraz z figurą świętego biskupa towarzyszyła Chrystusowi ukazanemu jako Mąż Boleści. Autorstwo rzeźb przypisuje się późnogotyckiemu warsztatowi szczecińskiemu, czerpiącemu wzorce z twórczości Tilmana Riemenschneidera (około 1460-1531). Figury prezentowane są na wystawie stałej Misterium Światła. Sztuka średniowieczna na Pomorzu.

Kinga Krasnodębska