Popielnica z Kunowa

Znakomicie zachowane naczynie o baniastym brzuścu, przewężonym, płaskim uchu, pozbawione szyjki posiada czarną i starannie wygładzoną powierzchnię. W górnej partii brzuśca ornament w formie dookolnego pasma składa się z pól naprzemiennie zdobionych nakłuciami. Ten sam motyw dekoracyjny pojawia się również na uchu.

Prezentowany zabytek pochodzi z cmentarzyska w Kunowie (stanowisko nr 5), gdzie pełnił funkcję popielnicy w grobie nr 54. We wnętrzu naczynia znajdowały się przepalone kości ludzkie oraz fragmentarycznie zachowana żelazna zapinka służąca do spinania szat. Pochówek obsypany był resztkami stosu pogrzebowego, pozostałymi po kremacji zmarłego. Na nekropolii występowały zarówno groby popielnicowe, jak i jamowe (bezpopielnicowe). Ich skromne wyposażenie obejmowało ceramikę, zapinki czy klamry do pasa, bądź było go całkowicie pozbawione. W inwentarzach grobowych odnotowano także pojedynczą szpilę oraz wyszlifowany kamyk, który prawdopodobnie służył do wygładzania powierzchni naczyń. Zarówno forma grobów, jak i ich wyposażenie wpisują się w zwyczaje pogrzebowe późnego okresu przedrzymskiego na Pomorzu Zachodnim, charakterystyczne dla ludności kultury jastorfskiej.

Cmentarzysko w Kunowie odkryto w 1968 roku podczas eksploatacji złóż piasku, żwiru i gliny. W trakcie dwuletnich badań archeologicznych, prowadzonych przez archeologów z Muzeum Pomorza Zachodniego (obecnie Muzeum Narodowe w Szczecinie), odsłonięto 56 grobów oraz 15 palenisk, które mogły być związane z obrzędami pogrzebowymi. Szacuje się, że pierwotna liczba obiektów była większa. Ze względu jednak na częściowe zniszczenie stanowiska nigdy nie udało się ustalić jego pełnej skali.

Monika Witek