Zielona Tara

Zawieszane w świątyniach, klasztorach i prywatnych domach, święte obrazy religijne buddyzmu tybetańskiego, nazywane thanka, mają pomagać w wizualizacji różnych aspektów umysłu podczas medytacji. Podobnie jak inne obrazy i rzeźby tego systemu filozoficzno-religijnego pełnią określoną rolę w kulcie, dlatego wizerunki na nich ukazane muszą być zgodne z ustalonym kanonem. Każde bóstwo posiada swoją indywidualną mapę graficzną zawierającą określone gesty, pozy, atrybuty, stroje oraz właściwe proporcje.

Centralną postacią omawianej thanki jest Tārā (tybetańska Dölma). Zgodnie z legendą, współczujący wszystkim istotom Awalokiteśwara (tybetański Chenrezig) płakał tak bardzo, że jego łzy utworzyły jezioro. Wyrosły w nim dwa kwiaty lotosu, na których pojawiły się Biała i Zielona Tara – żeńskie bodhisattwy współczucia. Widoczna na przedstawieniu Zielona Tara ubrana w królewski strój i klejnoty siedzi w pozycji typowej dla jej ikonografii: z lewą nogą w pozie medytacyjnej a prawą wysuniętą do przodu w gotowości do działania. Jej prawa ręka ułożona jest w geście wyrażającym najwyższą hojność, a lewa w znaku protekcji, uwolnienia od lęków i obaw. Na jej głowie widoczny jest diadem, w którego centrum przedstawiono władcę bóstw z rodziny lotosu Amitābhę (tybetański Opame). Jej zielony – symbolizujący wiatr – kolor skóry, główny atrybut w postaci kwiatów piwonii, lotos oraz cała poza podkreślają nieustanną gotowość Tary do pomagania wszystkim istotom. W obłokach ukazano trzech bodhisattwów siedzących w pozycjach wyrażających koncentrację i medytację: Awalokiteśwarę – po lewej stronie, Amitabhę – w środku oraz Vajrapāni (tybetański Chana Dorji) – po prawej stronie. Dolną część kompozycji zajmują stylizowane góry, wyrastające z żółtego kwiatu lotosu, buddyjskie symbole pomyślne (złoty węzeł nieskończoności, dwie ryby, ochronny baldachim) oraz dwie niezidentyfikowane postacie.

Katarzyna Findlik-Gawron