Brzękadło, ozdoba rzędu końskiego

Zawieszki-brzękadła należą do ozdób uprzęży końskiej. Prezentowany egzemplarz składa się z trzech elementów: pierścienia mocującego, łącznika oraz trzech wąskich, trapezowatych blaszek. Przedmiot ten przykuwa uwagę elegancją i lekkością formy.

Zabytek, wraz z trzema bliźniaczymi okazami, stanowi część unikatowego skarbu odkrytego w bagnie w 1884 roku. W skład znaleziska wchodziły wędzidła, różne typy brzękadeł, guzki, kółka, formy odlewnicze do siekierek, fibule, okazała brzytwa oraz fragmenty wyrobów brązowych i żelaznych. Bagienny kontekst znaleziska może świadczyć o jego szczególnym, sakralnym charakterze i związku ze składaniem ofiar bóstwom wodnym. Depozyt datowany jest na wczesną epokę żelaza – okres halsztacki C przypadający pomiędzy 750 a 600/550 rokiem przed naszą erą. Większość tworzących go przedmiotów nosi cechy charakterystyczne dla kultury halsztackiej, której nazwa pochodzi od cmentarzyska w miejscowości Hallstatt w Austrii. Prezentowana zawieszka jest unikatowym znaleziskiem w skali Polski i najprawdopodobniej została sprowadzona na Pomorze z południowych obszarów Europy Środkowej.

Cały zespół trafił do zbiorów muzealnych w Szczecinie i był tam przechowywany do sierpnia 1944 roku. W obliczu zbliżającego się frontu oraz nalotów alianckich został wywieziony w głąb Niemiec wraz z innymi cennymi eksponatami. Do Szczecina powrócił dopiero w 2009 roku w ramach polsko-niemieckiej wymiany dawnych zbiorów archeologicznych.

Dorota Kozłowska