Fibula typu Almgren 162

Fibula z brązu posiada podwiniętą nóżkę, co oznacza, że kabłąk na końcu jest zagięty i uformowany w pochewkę do zaczepiania szpili. Zapinki o takiej formie tworzą osobną grupę konstrukcyjną, datowaną na młodszy okres wpływów rzymskich i wczesny okres wędrówek ludów. Przypisuje się im niekiedy proweniencję nadczarnomorską. W ujęciu Oscara Almgrena zaś fibula najbardziej odpowiada wariantowi 162 – popularnemu w Barbaricum, w tym na obszarze kultury wielbarskiej. 

Zapinka pochodzi z grobu szkieletowego nr 73 z cmentarzyska kultury wielbarskiej w Lubowidzu, w powiecie lęborskim. Pochówek odznaczał się dość ubogim wyposażeniem w porównaniu z innymi z tej nekropolii. Oprócz fibuli wyposażony był jedynie w dwa inne brązowe przedmioty: szpilę z główką w formie pierścienia oraz sprzączkę do pasa o prostokątnej ramie. Dzięki skorelowaniu fibuli z typologią Almgrena, cały grób datować można na fazę C1 okresu wpływów rzymskich, czyli 1 połowę II wieku, przez co jest jednym z najmłodszych obiektów na cmentarzysku. 

Birytualna nekropolia w Lubowidzu jest jednym z najważniejszych stanowisk kultury wielbarskiej. Od nazwy cmentarzyska powstał termin „faza lubowidzka”, oznaczający starszą fazę rozwojową kultury wielbarskiej. Cmentarzysko odkryto przypadkowo w 1898 roku na terenie ówczesnej żwirowni. Od tamtej pory znajdywano różne ilości zabytków, a wybrane nawet publikowano. Dopiero w latach 1938–1939 Helmut Agde (1909–1940) na zlecenie Pommersche Landesmuseum in Stettin przeprowadził stacjonarne prace wykopaliskowe na tej nekropolii. Łącznie na 75 arach odkryto wówczas ogółem 308 grobów, w tym 241 szkieletowych i 60 ciałopalnych. Zabytki z tych badań do dziś stanowią część kolekcji Muzeum Narodowego w Szczecinie. W 1995 roku staraniem Ryszarda Wołągiewicza ukazała się monografia cmentarzyska w Lubowidzu. 

Bartłomiej Rogalski