Kubek typu XVA (Wołągiewicz)

Częściowo zrekonstruowane naczynie w formie kubka o esowatym profilu posiada gładką, brunatną powierzchnię oraz ucho umieszczone na wysokości krawędzi. Zabytek stanowił jedyne wyposażenie zmarłego z grobu ciałopalnego nr 49 na cmentarzysku w Drawsku Pomorskim, położonym w miejscu dawnej żwirowni i piaskowni. Stanowisko zostało po raz pierwszy przebadane archeologicznie w 1910 roku, choć pierwsze przypadkowe odkrycia rejestrowano tam już w 1906. Łącznie zarejestrowano 65 pochówków: 11 szkieletowych i 54 ciałopalne. Większość z nich odkryto przypadkowo podczas eksploatacji kruszywa oraz różnego rodzaju prac ziemnych, co prowadziło także do systematycznego niszczenia stanowiska. Groby rejestrowano aż do 1939 roku.

Na cmentarzysku wyróżniono pochówki należące do dwóch jednostek kulturowych: kultury oksywskiej (11 grobów) oraz kultury wielbarskiej (42 groby). Społeczności oksywskie chowały zmarłych zarówno w popielnicach, jak i w jamach bezpopielnicowych. Wyposażenie tych grobów odzwierciedlało płeć osoby zmarłej – u kobiet były to elementy stroju, u mężczyzn – broń. Dla kultury wielbarskiej charakterystyczny był przede wszystkim pochówek ciałopalny jamowy, wyposażony w naczynia ceramiczne oraz pojedyncze przedmioty metalowe. W grupie drugiej zarejestrowano tylko jeden grób popielnicowy, co jest typową dysproporcją dla tej kultury. Przyjmuje się, że wzorce oksywskie miały istotny wpływ na kształtowanie się kultury wielbarskiej, a współwystępowanie obu kultur na jednym stanowisku było częstym zjawiskiem na Pomorzu.

Monika Witek