75 fenigów

Bony kolekcjonerskie wydane przez miejską kasę oszczędności w Świnoujściu wpisują się w dość popularny schemat pieniądza zastępczego, będącego jednocześnie formą reklamy miejsca i emitenta. Na bonach, w celu nadania niepowtarzalności, a tym samym skłonienia kolekcjonerów do zakupu, umieszczano najsłynniejsze lokalne budowle, sceny z mających miejsce wydarzeń historycznych lub po prostu pieśni sławiące dany region albo miejscowość. Utwory te były zwykle rezultatem twórczości lokalnych poetów amatorów, których uwielbienie dla miejsca urodzenia lub zamieszkania nie zawsze szło w parze z umiejętnościami poetyckimi.

W ramach świnoujskiej serii bonów wydrukowano wartości 25, 50, 75 fenigów oraz 1 marki. Na każdym obok panoramy miasta, portu i domu zdrojowego znalazły się również po dwie zwrotki wiersza autorstwa Ernsta Hauptnera (1857–1933).

Hauptner był urzędnikiem państwowym w Świnoujściu, a zasłynął swoimi pieśniami patriotycznymi wydanymi w 1925 roku jako Plattdütsches Pommernlied w piśmie „Aus der Heimat” – dodatku do „Neuen Hinterpommerschen Zeitung”. Niektóre z jego tekstów znalazły się na kartkach pocztowych oraz na pieniądzach zastępczych.

Na bonie wartości 75 fenigów umieszczono fragment portu w Świnoujściu i lokalną latarnię morską. Mierząc 68 metrów wysokości, do dziś jest ona najwyższą tego typu budowlą na polskim wybrzeżu Bałtyku oraz jedną z najwyższych w Europie. Jest również najwyższą na świecie latarnią morską wybudowaną z cegły. Jej uruchomiona w 1857 roku lampa rzuca światło na odległość 46,3 km. W latach 1902–03 latarnię poddano remontowi i częściowo przebudowano. W tej formie zachowała się do dnia dzisiejszego, a po remoncie w 2000 roku zabytek udostępniono do zwiedzania.

Świnoujskie pieniądze zastępcze wydrukowano w trzech odmianach różniących się dodanym numerem kontrolnym, datą oraz podpisami na awersie, ewentualnie brakiem niektórych z tych elementów. Do produkcji bonów użyto papieru ze znakiem wodnym przypominającym sekwencyjnie ustawioną literę „Z” na ceglanym murze (z niemieckiego Z-Muster).

Mieszko Pawłowski