Pokłon Trzech Króli

Płaskorzeźba o nieznanym pochodzeniu przedstawia Pokłon Trzech Króli. Wyróżnia się uporządkowaną kompozycją, zróżnicowaniem form, bogactwem detalu oraz obfitymi złoceniami i srebrzeniami. Zastosowane środki wyrazu dają poczucie bogactwa i sugerują majestatyczny charakter ukazanej sceny. Tym samym miejsce narodzin Jezusa przenosi się z ubogiej stajenki, do przestrzeni królewskiego dworu. Pokłon Mędrców ze Wschodu jest wydarzeniem obchodzonym przez Kościół jako święto Epifanii (z greki: objawienie). Uroczysty charakter kompozycji akcentuje królewską godność Jezusa, po raz pierwszy ukazującego się całemu światu.

Kacper, Melchior i Baltazar – ukazani w różnym wieku i reprezentujący wszystkie ówcześnie znane kontynenty: Europę, Azję i Afrykę – przybyli, by oddać pokłon nowonarodzonemu Królowi Żydowskiemu. Wiek każdego z nich symbolicznie odnoszący się do przeszłości, teraźniejszości i przyszłości oraz zróżnicowanie pochodzenia podkreślone przez elementy stroju akcentują kosmopolityczny wymiar składanego hołdu i uniwersalizm chrześcijaństwa.

Wszystkie elementy kompozycji ukierunkowane są ku centralnie usytuowanemu dzieciątku. Jego nagość kontrastuje z uroczystymi strojami uczestników sceny i podkreśla prawdziwość dogmatu Wcielenia. Niewinność Jezusa przywołuje jednocześnie przyszłe wydarzenia związane z jego męką. Odziana w złociste, obfite szaty Maria trzyma syna na kolanach, stając się jego tronem, co podkreśla jej znaczenie jako Bożej Rodzicielki. Stojący za plecami Marii, wsparty o laskę Józef, stanowi dla niej oparcie jako troskliwy opiekun świętej rodziny. Dary przyniesione przez mędrców również mają głęboką symbolikę: złoto w szkatułce oznacza królewską godność Jezusa, kadzidło – jego boskość, natomiast mirra – cierpienie i śmierć, zapowiadające dzieło Odkupienia świata.

Sylwetka trzeciego z mędrców zachowała się jedynie w postaci czerwonego trzewika widocznego po prawej stronie. Polichromię oraz złocenia odrestaurowano w 2022 roku.

Kinga Krasnodębska