Biurkowy telefon na korbkę MB-45

Dawniej centrale telefoniczne były obsługiwane jedynie ręcznie przez telefonistki, które wkładały przewody do wybranych gniazdek, odpowiadających konkretnym liniom. Aparat telefoniczny nie miał sygnału, gdyż nie był podłączony do gniazda elektrycznego. Zaopatrzony był za to w miejscową baterię – stąd oznaczenie MB przy wielu modelach. Kręcąc korbą generowało się w niej prąd, który po linii telefonicznej trafiał do centrali, gdzie informująca lampka zapalała się przy danym gniazdku, a telefonistka wkładała do niego przewód i łączyła dzwoniącego z rozmówcą, o którego poprosił. W okresie PRL-u telefony stacjonarne mieściły się przede wszystkim z zakładach pracy, urzędach i instytucjach, dużo rzadziej w gospodarstwach domowych.

Telefon MB-45 produkowany w latach 50. XX w. w Radomskiej Wytwórni Telekomunikacyjnej był najpopularniejszym modelem aparatu w Polsce tamtego okresu. Charakterystyczna obudowa telefonu była zapożyczona z jego przedwojennego pierwowzoru, kultowego Ericssona DBH 1001 – ikonicznego, najbardziej znanego telefonu stacjonarnego na świecie. Model MB-45 pozbawiony był jednak tarczy numerycznej, w miejscu której zamontowano jednolitą zaślepkę. Dzwonek umieszczony był oddzielnie w tzw. rozecie, nie zachowanej w prezentowanym egzemplarzu. Najczęściej montowano ją na ścianie i łączono z aparatem 5-żyłowym kablem.

Radomska Wytwórnia Telekomunikacyjna powstała w 1938 roku z kapitału szwedzkiego jako Polska Akcyjna Spółka Elektryczna Ericsson (PASE Ericsson). Od tego czasu jej nazwa była kilkakrotnie zmieniana. W 1947 roku na terenie Czechosłowacji odnalazły się wszystkie przedwojenne maszyny fabryczne, które Niemcy wywieźli z Radomia. Po ich zwróceniu radomskie zakłady znacząco zwiększyły wydajność a w kolejnym roku zostały upaństwowione. Przedsiębiorstwo funkcjonuje do dziś jako spółka, prowadząc działalność na rynkach światowych. Specjalizuje się w produkcji anten satelitarnych, telefonów analogowych oraz dekoderów.

Iga Ranoszek-Bieńkowska