Igła kościana

Igły kościane są częstym znaleziskiem na stanowiskach archeologicznych z okresu wczesnego średniowiecza, odkrywanym zarówno na osadach, jak i w grobach. Były przedmiotami codziennego użytku, a miejsca ich występowania w większej liczbie interpretowane są często jako warsztaty specjalizujące się w produkcji odzieży.

Igły były podstawowym narzędziem wczesnośredniowiecznych Słowian, używanym do pracy z tkaninami i skórą. Były trwałe, łatwe w wykonaniu a surowiec do ich wyrobu, czyli kości bydła, owiec, czy świń, a także poroże jeleniowatych – szeroko dostępny. Wyrób igieł polegał na zestruganiu nadmiaru materiału z odpowiednio przygotowanego – najczęściej zmiękczonego fragmentu kości lub poroża, wywierceniu otworu z dwóch stron oraz wygładzeniu całego przedmiotu. Do pracy wykorzystywano narzędzia takie jak nóż, piła czy wiertło. Produkcja tych drobnych przedmiotów odbywała się zarówno w małych warsztatach rzemieślniczych, jak i w większych ośrodkach miejskich, gdzie trudnili się tym wyspecjalizowani rzemieślnicy.

Różnice w wyglądzie igieł wynikały z funkcji, jakie miały spełniać. Mniejsze służyły do zszywania tkanin i delikatniejszych skór, natomiast większe, z szerokimi główkami, były wykorzystywane do wyrobu lub naprawy sieci rybackich. Jeszcze inne, również o szerokich główkach, używano do dziania siatek i elementów ubioru lub przy pracach plecionkarskich. Do szycia, oprócz nici wełnianych, często używano także tych wykonanych ze zwierzęcych ścięgien lub włókien lnianych.

Kościana igła z Kamienia Pomorskiego została odkryta w dwóch fragmentach w różnych częściach wykopu, co oznacza, że użytkownik wyrzucił ją, kiedy sią złamała. Jej niewielkie rozmiary i okrągły kształt otworu wskazują, że była przeznaczona do zszywania tkanin i drobnych skór. Oba fragmenty zainwentaryzowano pod odrębnymi numerami w ramach jednego zespołu zabytków: MNS/A/19624/31 i MNS/A/19624/58.

Ewa Górkiewicz-Bucka