Kuchnia, pierwszy szkic | Kitchen, the very first drawing

Pierwsza praca ilustrująca kuchnię w rodzinnym domu Majera Kirszenblata w Opatowie powstała w 1990 roku. Był to w ogóle pierwszy jego rysunek wspomnieniowy: szkic ołówkiem, wykonany po usilnych namowach rodziny, aby zilustrował swoje opowieści. Ponieważ, jak wspomina córka, Barbara Kirshenblatt-Gimblatt (zob. „Sztetl zbudowane z pamięci”, w: „(po)ŻYDOWSKIE. Sztetl Opatów oczami Majera Kirszenblata”, Warszawa 2024), z rozmaitych scen, które przez lata przedstawiał jej ojciec, najbardziej lubiła te związane z kuchnią, właśnie to pomieszczenie jako pierwsze dla niej narysował . Potem powstała akwarela, a na końcu obraz malowany farbami akrylowymi na płótnie.

Rysunek przedstawia mieszkanie rodziny Kirszenblatów w Opatowie po ich przeprowadzce na ulicę Kościelną, kiedy mały Majer miał 4 lata. Jak wspomina autor, ich kuchnia była przestronnym jak na tamte czasy pomieszczeniem. Była centralnym miejscem w domu, a jednocześnie sypialną chłopca. Przygotowywano tu posiłki, tu się jadło, zmywało, ale także było to miejsce zabawy i nauki dzieci, spotkań towarzyskich (jak choćby plotek pomiędzy koleżankami matki, co autor uwiecznił na innym obrazie), przez duże okno kuchni patrzono na dziedziniec. „Krzesło stojące w rogu było najbardziej pożądane, ponieważ można było usiąść i obserwować wchodzących i wychodzących z podwórka” – wspominał artysta (M. Kirshenblatt, B. Kirszenblatt-Gimblett, „Nazywali mnie Niesforny Majer. Żydowskie dzieciństwo w Polsce przed Zagładą. Wspomnienia malowane”, Warszawa 2023).

Małgorzata Bogdańska-Krzyżanek