![MNS/AF/1773 bransoleta, biżuteria - Ujęcie z góry. Zamknięta, żelazna, okrągła bransoleta z trzema pętelkami do których przymocowane są żelazne wisiorki w kształcie trapezu.](/brepo/panel_repo/2022/04/07/ustzjt/contain-360-1000-max-mns-af-1773-dscf5137-public-i-ppp.jpg)
Bransoleta męska
około 1940
Muzeum Narodowe w Szczecinie
Jest częścią kolekcji: Kolekcja sztuki dogońskiej
W religii Dogonów oprócz podstawowego kultu Ammy – boga-stwórcy, wyróżnić należy kult przodków wagem, masek awa, kult upamiętniający przodków mitycznych binu oraz przodka Lebe ucieleśniającego siły ziemi i wegetacji, zwany również lebe. Każdemu z nich dedykowany jest specjalny ołtarz, na którym stawiane są obiekty przepełnione nyama – siłą życiową przodków – drewniane rzeźby wyobrażające przodków, gliniane naczynia oraz przedmioty wykonane z żelaza.
Każdy dogoński ród ma własny ołtarz zwany wagem, na którym upamiętnia zmarłych członków rodziny. Kolejną grupę ołtarzy można spotkać w świątyniach kultu binu, na których czczeni są przodkowie z czasów mitycznych. Dogonowie stawiają również ołtarze osobiste kutogolo – poświęcone własnej głowie ku oraz bala – dla osób leworęcznych. Należy również wspomnieć o andugu – ołtarzach sprowadzających deszcz.
Żelazne ozdoby odgrywały również ważną rolę w rytuałach pogrzebowych, zarówno u Tellemów – ludności autochtonicznej zamieszkującej masyw Bandiagara przed przybyciem Dogonów, jak i samych Dogonów. W trakcie wykopalisk prowadzonych przez holenderskiego archeologa Rogiera M.A. Bedauxa w latach sześćdziesiątych XX wieku w jaskiniach grobowych kultury Tellem znaleziono liczne przedmioty, wśród których znajdowały się m.in. żelazne bransolety. Dogonowie w przeszłości również praktykowali umieszczanie żelaznych ozdób w grobach swych zmarłych. Jednak z powodu częstych ataków Fulbe (ludu pasterskiego zamieszkującego w strefie Sahelu od Senegalu do Kamerunu), którzy bezcześcili i okradali dogońskie groby, praktyka ta ustała.
Podobne bransolety noszone były przez dogońskich mężczyzn pojedynczo lub parami na przedramieniu.
Katarzyna Findlik-Gawron
Inne nazwy
senie
Autor / wytwórca
Wymiary
cały obiekt: wysokość: 0.8 cm, szerokość: 9.4 cm
Rodzaj obiektu
bransoleta, biżuteria, ozdoba ciała
Technika
grawerowane, kute
Tworzywo / materiał
żelazo
Pochodzenie / sposób pozyskania
darowizna
Czas powstania / datowanie
Miejsce powstania / znalezienia
Właściciel
Muzeum Narodowe w Szczecinie
Numer identyfikacyjny
Lokalizacja / status
około 1940
Muzeum Narodowe w Szczecinie
między 1940 — 1950
Muzeum Narodowe w Szczecinie
około 1970
Muzeum Narodowe w Szczecinie
odkryj ten TEMAT
Muzeum Okręgowe w Toruniu
odkryj tę ŚCIEŻKĘ
Ścieżka edukacyjna