![MNS/Rz/1676 miecz typu XIVa J2 (Oakeschott) - ujęcie z przodu; Miecz długi półtoraręczny. Głownia długości 95 cm i szer. u nasady 5,6 cm, prosta dwusieczna zbieżna ku sztychowi, łączona wtórnie w dwóch miejscach. Zbrocze długie, sięga 3/4 długości. Pierwotnie po obu stronach głowni znajdował się napis ryty, wypełniony żółtym metalem w postaci krzyżyka oraz trzech liter, z których pierwsza jest nieczytelna, ale przypomina L lub T; druga, środkowa to D; trzecia litera to połączenie I i H. Trzpień rękojeści zwężający się ku końcowi. Jelec krzyżowy o długości 16,7 cm, z rozszerzającymi się ramionami. Głowica kolista, fazowana, dwubocznie spłaszczona o wys. 4,3 cm i szer. 5,6 cm. Powierzchnia z wżerami pokorozyjnymi. Typ wg Oakeschotta: XIVa J2 (ewentualnie XIIIa).](/brepo/panel_repo/2024/02/21/tkseii/contain-360-1000-max-mns-rz-1676-diga6962-m.jpg)
Miecz typu XIVa J2 (Oakeschott)
1300 — 1450
Muzeum Narodowe w Szczecinie
Jest częścią kolekcji: Militaria
Wydłużenie trzonu było kolejnym etapem ewolucji miecza jednoręcznego. Taka rękojeść umożliwiała chwyt obiema rękami, jedna zaciskała się na trzonie, druga wspierała się o głowicę. Miecz tego typu od XIX w. potocznie nazywa się półtoraręcznym, choć bronioznawcy i historycy uznają to określenie za niepoprawne. Wprowadzenie jeszcze dłuższego trzonu umożliwiło chwytanie go dwiema rękami. Miecze o takim chwycie nazywa się dwuręcznymi. Zwężenie szerokości głowni w długich mieczach ułatwiało natomiast zadawanie sztychów (pchnięć) i umożliwiało przebijanie kolczug oraz wkłuwanie w łączenia pomiędzy blachami zbroi płytowych.
Techniki fechtunku mieczami długimi zaprezentowano w średniowiecznych manuskryptach z XIV i XV w., m.in. Johannesa Liechtenauera (czynny około 1350–1400) i Hansa Talhofera (około 1410 – około 1490). Ukazano w nich nie tylko operowanie klasycznymi pchnięciami i cięciami, ale również technikę polegającą na wykorzystaniu siły przeciwnika. Przypominała ona zapasy, w których jedną rękę kładziono na trzonie, a druga, w rękawicy wspierała się na głowni miecza.
Prezentowany, dwuręczny miecz z wygiętym, ułamanym jelcem ma zdobioną głownię dwoma powtórzonymi obustronnie znakami. Jest to krzyż z podstawą w formie zbliżonej do dwóch pagórków, odczytywany przez znawców jako symbol Golgoty oraz litera „S” zakończona widełkami i przekreślona pośrodku pionową kreską. Aby je zobaczyć, trzeba się przyjrzeć, gdyż płaz głowni pokryty jest licznymi wżerami pokorozyjnymi.
Justyna Bądkowska
Autor / wytwórca
Wymiary
cały obiekt: wysokość: 125.5 cm, szerokość: 18.1 cm
głownia: wysokość: 91.5 cm, szerokość: 3.8 cm
jelec: wysokość: 18.1 cm, szerokość: 0.9 mm
głowica: wysokość: 4.5 cm, szerokość: 3.7 cm
Rodzaj obiektu
miecz dwuręczny
Technika
kucie, cyzelowanie
Tworzywo / materiał
stal
Pochodzenie / sposób pozyskania
dawne zbiory muzeum
Czas powstania / datowanie
Miejsce powstania / znalezienia
Właściciel
Muzeum Narodowe w Szczecinie
Numer identyfikacyjny
Lokalizacja / status
1300 — 1450
Muzeum Narodowe w Szczecinie
około 1300 — 1350
Muzeum Narodowe w Szczecinie
1958
Muzeum Narodowe w Szczecinie
odkryj ten TEMAT
Muzeum Pałacu Króla Jana III w Wilanowie
odkryj tę ŚCIEŻKĘ
Ścieżka edukacyjna