![MNS/AF/7310 maska sirige - Ujęcie z góry; Maska sirige, w jęz. sigi-so awa danu, czyli „maska z drewna” przedstawia dom szefa dużej rodziny. Budowla ta charakteryzuje się fasadą z uformowanymi w niej wieloma małymi niszami oraz tarasem, z którego wchodzi się między innymi do pomieszczeń z ołtarzami poświęconymi przodkom rodziny.](/brepo/panel_repo/2022/04/11/hr50fm/contain-360-1000-max-mns-af-7310-arek4043-ppp.jpg)
Maska sirige
między 1951 — 1998
Muzeum Narodowe w Szczecinie
Jest częścią kolekcji: Kolekcja sztuki dogońskiej
Maska zająca (w języku dogo-so: dyǫmmo, dyommõ, w języku sigi-so: tãna pigere), podobnie jak inne maski dogońskie tańczy w trakcie świąt pogrzebowych Dama kończących długi okres opłakiwania zmarłego. Dama ma opanować niebezpieczne siły duchowe uwolnione przez pierwszą śmierć, która nastąpiła w czasach mitycznych. Siły te aktywizują się za każdym razem gdy umiera Dogon, również w czasach współczesnych.
Zając jest symbolem zwierzyny łownej, ale jego upolowanie wcale nie należy do łatwych zadań. Na terenach zamieszkiwanych przez Dogonów spotkać można dwa gatunki zajęcy: sawannowego (Lepus microtis) i płowego (Lepus capensis). Oba te gatunki są zwierzętami nocnymi, bardzo szybkimi, potrafiącymi uciekać z prędkością do 70 kilometrów na godzinę. W trakcie biegu bardzo energicznie odskakują w bok co powoduje, że tropiące je psy (lub polujące na nie drapieżniki) gubią trop.
Pierwszą maskę zająca wykonał myśliwy, który podziwiał zwinność i szybkość tego zwierzęcia. Stanowi całość dopiero z kostiumem, na który składają się spodnie barwione indygo, spódniczki i bransolety na przedramiona oraz nadgarstki z barwionych włókien roślinnych, pleciona osłona karku oraz rodzaj plecionego napierśnika zdobionego muszlami kauri. Tancerz ostrożnie i powoli stawia kroki, udaje, że jest śledzony, co jakiś czas szybko upada na ziemię i zastyga w bezruchu.
W trakcie występów artystycznych organizowanych poza świętem Dama odgrywane są często sceny rodzajowe, podczas których zamaskowani tancerze imitują sceny polowania. Mężczyzna w masce myśliwego tropi zające, które zawsze jednak wykazują się sprytem i uciekają przed nim, chowając się wśród widzów.
Maska zająca jest jedną z lżejszych, dlatego bardzo często tańczą w niej młodzi kilkunastoletni chłopcy, którzy dopiero co przeszli obrzezanie i zasilili szeregi stowarzyszenia Awa.
Ewa Prądzyńska
Inne nazwy
dyǫmmo; dyommõ; tãna pigere
Autor / wytwórca
Wymiary
cały obiekt: wysokość: 38 cm, szerokość: 15.5 cm
Rodzaj obiektu
rzeźba, maska
Technika
skręcane, malowane, techniki snycerskie, ciosane
Tworzywo / materiał
włókno roślinne (sznurek), barwniki naturalne, drewno
Pochodzenie / sposób pozyskania
zakup
Czas powstania / datowanie
Miejsce powstania / znalezienia
Właściciel
Muzeum Narodowe w Szczecinie
Numer identyfikacyjny
Lokalizacja / status
między 1951 — 1998
Muzeum Narodowe w Szczecinie
około 1980
Muzeum Narodowe w Szczecinie
między 1965 — 1970
Muzeum Narodowe w Szczecinie
odkryj ten TEMAT
Muzeum Okręgowe w Toruniu
odkryj tę ŚCIEŻKĘ
Ścieżka edukacyjna