![mns/a/6414/1 szydło, narzędzie kolne - Ujęcie z dołu; Smukłe szydło z ostrzem wykonanym na trzpieniu kości strzałkowej dzika lub świni, przez jednostronne ścięcie ukośne (ostrze asymetryczne) oraz zeszlifowanie. Tył szydła jest naturalną główką bliższą kości.](/brepo/panel_repo/2022/04/08/sgcliv/contain-360-1000-max-mns-a-6414-1-dscf4622-ppp.jpg)
Szydło kościane
środkowy neolit
Muzeum Narodowe w Szczecinie
Jest częścią kolekcji: Wczesne średniowiecze na Pomorzu
Szydło jest narzędziem jednoznacznie kojarzącym się z wykonywaniem przedmiotów użytkowych z garbowanej skóry. Z biegiem czasu stało się synonimem pracy szewca. W podręcznym zestawie narzędzi wiążących się z obróbką skóry znajdują się ponadto noże z różnorodnie ukształtowaną głownią i uchwytem, igły, drewniane i kamienne gładziki, kopyta szewskie oraz szydła – proste i zakrzywione. Z badań wykopaliskowych znane są okazy kościane, rogowe, a także żelazne i tylko sporadycznie brązowe. Najprostsze do wykonania i zarazem najliczniejsze są szydła z zaostrzonych kości zwierzęcych. Zróżnicowanie tych narzędzi wynika przede wszystkim z jakości i wielkości użytego surowca, a także od częstotliwości napraw ostrza stopniowo tępionego w trakcie użytkowania. Znacznie rzadsze są szydła rogowe, najczęściej wykonane poprzez zaostrzenie naturalnych parostków – poroża samca sarny. Dość powszechnie, do prac wymagających większej precyzji, używano szydeł żelaznych, zaopatrzonych w drewniane trzonki, czasem wzmacnianych u nasady rogowymi pierścieniami-oprawkami. To właśnie szydła żelazne w powszechnej opinii łączy się z wytwórczością skórzaną. Wykonywano nimi otworki w skórze, przez które następnie była przeciągana nić. W zależności od grubości skóry używano szydeł o różnych średnicach kolca (z okrągłym kolcem) i zróżnicowanych przekrojach (z reguły z kolcem owalnym). Różnice dotyczą nie tylko długości i kształtu części „pracującej”, ale też trzonka-uchwytu. Niektóre szydła żelazne zaopatrzone były w trzpień, który był wbijany w drewnianą rączkę, prostą lub profilowaną, którą często ozdabiano motywami geometrycznymi, a niekiedy wzorami zaczerpniętymi ze sztuki skandynawskiej.
Anna Bogumiła Kowalska
Autor / wytwórca
Wymiary
cały obiekt: wysokość: 14.2 cm, szerokość: 1.4 cm
Rodzaj obiektu
narzędzie, narzędzie kolne
Technika
struganie, kowalska / kucie
Tworzywo / materiał
drewno, żelazo
Pochodzenie / sposób pozyskania
badania wykopaliskowe
Czas powstania / datowanie
Miejsce powstania / znalezienia
Właściciel
Muzeum Narodowe w Szczecinie
Numer identyfikacyjny
Lokalizacja / status
środkowy neolit
Muzeum Narodowe w Szczecinie
1176 — 1200
Muzeum Narodowe w Szczecinie
1201 — 1225
Muzeum Narodowe w Szczecinie
odkryj ten TEMAT
Muzeum Narodowe w Szczecinie
odkryj tę ŚCIEŻKĘ
Ścieżka edukacyjna