![mns/af/7225 rzeźba - Ujęcie z przodu. Figura - postać mężczyzny w pozycji siedzącej (przykucniętej), z rękoma uniesionymi do góry. Cechy typowe dla dogońskich statuetek: postać statyczna, głowa stosunkowo długa, oddzielona od szyi prostą linią. Nos, usta, oczy wypukłe. Tułów długi, obły. Nogi krótki, schematyczne.](/brepo/panel_repo/2022/04/11/cbmnlp/contain-360-1000-max-mns-af-7225-dscf1700-public-i.jpg)
Postać mężczyzny
między 1901 — 1950
Muzeum Narodowe w Szczecinie
Jest częścią kolekcji: Kolekcja sztuki dogońskiej
Dogonowie są przede wszystkim rolnikami. Kalendarz prac polowych oraz powodzenie zbiorów zależą od terminowego rozpoczęcia pory deszczowej i obfitości opadów. Mieszkańcy Masywu Bandiagara znają i stosują wiele sposobów na wywołanie deszczów. Jednym z nich jest składanie ofiar na specjalnych ołtarzach zwanych andugo. Adresatami tych ofiar są bóstwa Nommo odpowiedzialne za wszystkie wody, stojące i płynące, spadające z nieba w postaci deszczu, a nawet te znajdujące się w organizmie człowieka, na przykład w ślinie. Dogonowie wierzą, że najskuteczniejsze ofiary sprowadzające deszcz potrafią składać Hogonowie z wioski Arou. Hogonowie to kapłani kultu Lebe – mitycznego przodka ucieleśniającego siły ziemi i wegetacji, wywodzący się od Arou – najmłodszego z mitycznych braci wędrujących z kraju Mande do obecnej ojczyzny Dogonów. To właśnie podczas tej podróży Arou otrzymał kilka nadprzyrodzonych darów między innymi umiejętność składania skutecznych ofiar oraz sprowadzania deszczu. Choć Hogonów w kraju Dogonów jest wielu, za obdarzonego największą mocą uważany jest zawsze kapłan z wioski noszącej nazwę mitycznego przodka. W okresach przedłużającej się suszy Dogonowie z innych wiosek udają się do Arou prosząc Hogona o interwencję w sprawie opadów.
Figura przedstawia postać przodka z rękoma uniesionymi do góry. Ten gest jest interpretowany jako modlitewny wysiłek zmierzający do połączenia ziemi i nieba. Znakiem tego sojuszu jest deszcz, tak ważny dla rolników. Uważa się, że pierwotnie w ten sposób swoich przodków rzeźbili Tellemowie – tajemniczy lud zamieszkujący Masyw Bandiagara przed przybyciem Dogonów. Motyw ten wtopił się w tradycję dogońską i dziś o związkach z Tellemami świadczy jedynie nazwa tellem, którą określa się figury.
Ewa Prądzyńska
Inne nazwy
tellem; dege
Autor / wytwórca
Wymiary
cały obiekt: wysokość: 18.5 cm, szerokość: 3.9 cm
Rodzaj obiektu
figura
Technika
ryte, techniki snycerskie, ciosane
Tworzywo / materiał
drewno
Pochodzenie / sposób pozyskania
zakup
Czas powstania / datowanie
Miejsce powstania / znalezienia
Właściciel
Muzeum Narodowe w Szczecinie
Numer identyfikacyjny
Lokalizacja / status
między 1901 — 1950
Muzeum Narodowe w Szczecinie
między 1901 — 1950
Muzeum Narodowe w Szczecinie
między 1951 — 2000
Muzeum Narodowe w Szczecinie
odkryj ten TEMAT
Muzeum Okręgowe w Toruniu
odkryj tę ŚCIEŻKĘ
Ścieżka edukacyjna