![MNS/Szt/157 kapitel z przedstawieniem posiłku mnichów - Ujęcie mnicha usługującego do stołu oraz uszkodzonego narożnika. Kapitel blokowo-kielichowy wykuty z jednego kawałka kamienia. Okrągłą podstawę otacza wałek o profilu trójkątnym. Zwieńczenie o kształcie czworobocznym. Powierzchnia dekorowana dookoła płaskorzeźbionymi przedstawieniami sześciu mnichów podczas przygotowywania potraw, usługiwania do stołu i spożywania posiłku. Postaci o smukłej mocnej budowie i wyprostowanej sylwetce ubrane w habity. Powierzchnia szat i obrusów na stołach plastycznie pofałdowana. Charakterystyczne zdobienie podwójnym wałkiem na brzegach tkanin. Relief półplastyczny, światłocieniowy. Tło opracowane gładko. Znaczne uszkodzenia płaskorzeźby na dwóch bokach kapitela. Pod spodem centralne wgłębienie do umocowania trzpienia łączącego kapitel z trzonem.](/brepo/panel_repo/2022/04/07/8v023d/contain-360-1000-max-mns-szt-157-diga1575-ppp.jpg)
Kapitel z przedstawieniem posiłku mnichów
1330 — 1340
Muzeum Narodowe w Szczecinie
Jest częścią kolekcji: Romańskie i wczesnogotyckie kapitele kamienne
Kapitel z przedstawieniem czterech mnichów należy do grupy elementów architektonicznych znalezionych na terenie nieistniejących zabudowań klasztoru cysterskiego w Kołbaczu. Klasztor został sekularyzowany po wprowadzeniu reformacji na Pomorzu i przekształcony na rezydencję książęcą w 1535 roku. Filip Heinhofer słynny augsburski kolekcjoner sztuki związany ze szczecińskim dworem Filipa II, który gościł w 1617 roku we wnętrzach rezydencji kołbackiej, w swoim dzienniku podróży wspomina o sypialni książęcej i kolumnie z wizerunkiem czarta oraz o dużej sali, której sklepienie unosiły kolumny z przedstawieniami mnichów. Zachowany kapitel pochodzi zapewne z opisanego pomieszczenia, które ze względu na wspomnianą wielkość pierwotnie mogło być pomieszczeniem kapitularza, miejscem zebrań mnichów. Świadczy o tym motyw dekoracyjny. Mnisi przedstawieni zostali w nałożonej na habit kukulli, wierzchniej szacie z długim kapturem. W dłoniach trzymają szarfy nazywane banderolami, symbolizującymi w sztuce średniowiecznej treści pism o konstytutywnym znaczeniu. Kukulla przysługiwała pełnoprawnym mnichom i noszona była podczas modlitw chórowych i w trakcie zebrań w kapitularzu. Mnisi ukazani w narożnikach w przykucniętej pozycji sprawiają wrażenie, jakby dźwigali górną płytę abakusa. Pełnią rolę atlantów, których forma i funkcja wywodzi się ze starożytnej architektury, symbolicznie odnosząc się do mitologicznego giganta Atlasa dźwigającego sklepienie niebieskie. Ukazani na kolumnie podpierającej sklepienie kapitularza mnisi, użytkownicy klasztoru, stają się jednocześnie częścią jego architektury. Symbolika jest nawiązaniem do mistycznej wizji św. Bernarda z Clairvaux, w której świątynia cysterska zbudowana jest z mnichów – lapides vivi – żywych kamieni. Teksty, na które wskazują mnisi odnoszą do przestrzegania reguły cysterskiej lub szerzej do pism ewangelicznych. To fundamentalne źródła, na których opiera się działalność zakonu i które gwarantują jego pozycję, trwałość i znaczenie.
Kinga Krasnodębska
Autor / wytwórca
Wymiary
cały obiekt: wysokość: 46 cm, szerokość: 53 cm
Rodzaj obiektu
rzeźba, płaskorzeźba, kolumna, kapitel
Technika
rzeźbienie
Tworzywo / materiał
wapień gotlandzki
Pochodzenie / sposób pozyskania
pozyskanie własne
Czas powstania / datowanie
Miejsce powstania / znalezienia
Właściciel
Muzeum Narodowe w Szczecinie
Numer identyfikacyjny
Lokalizacja / status
1330 — 1340
Muzeum Narodowe w Szczecinie
1330 — 1340
Muzeum Narodowe w Szczecinie
1330 — 1340
Muzeum Narodowe w Szczecinie
odkryj ten TEMAT
Muzeum Narodowe w Szczecinie
odkryj tę ŚCIEŻKĘ
Ścieżka edukacyjna