skróty po głównych elementach serwisu
strona główna strona główna
Zmień język na angielski EN
Zaloguj się
Powrót na poprzednią stronę
wyszukiwarka serwisu
zmień język naEN
treść serwisu

Rzeźba średniowieczna Pomorza Zachodniego Muzeum Narodowe w Szczecinie

Zespół obejmuje grupę rzeźb drewnianych, wykonanych przez warsztaty snycerskie działające na terenie Pomorza Zachodniego w okresie od ok 1500 do 1530 roku, stanowiące wyposażenie ówczesnych kościołów. Zespół ma charakter reprezentatywny dla sztuki sakralnej okresu późnego średniowiecza w Europie, zawiera charakterystyczne dla kultury chrześcijańskiej rodzaje dzieł i typy przedstawień związanych z kultem świętych. Zespół zawiera 11 płaskorzeźbionych płyt monumentalnego ołtarza z Wkryujścia, którego powstanie wiązane jest z fundacją Bogusława X, jednego z najważniejszych książąt księstwa pomorskiego.

Obiekty

0
figura ołtarzowa; Święty Biskup - Ujęcie z przodu; Figura biskupa stojącego frontalnie na cokole z naturalistycznie ujętą głową skierowaną w lewą stronę. Smukła sylwetka mężczyzny w wieku średnim ukazana jest w uroczystym stroju pontyfikalnym. Na albę sięgającą podstawy nałożona jest luźna dalmatyka (lub tunicella) o szerokich rękawach, zakończona poniżej kolan frędzlami. Ramiona okrywa kapa spięta szeroką taśmą na wysokości mostka. Dolny fragment kapy przerzucony przodem po skosie ku lewej ręce biskupa marszczy się tworząc dynamiczny układ przestrzennych zakładek i fałdowań z charakterystycznym wywinięciem krawędzi ukazującym podpięcie kapy. Lewa dłoń o długich smukłych palcach ułożona tuż przy torsie przytrzymuje miękko marszczoną tkaninę pannisellusa przymocowaną do pastorału przechylonego po skosie przy lewym ramieniu. Głowa osadzona na szerokiej szyi osłoniętej zmarszczoną chustą humerału wychyla się w przeciwną stronę. Spod masywnej mitry głęboko osadzonej na czole widoczna jest krótka fryzura kędzierzawych włosów. Szeroka twarz o wyrazistych rysach z wydatnym nosem i głęboko osadzonymi oczami, mimo ściągnięcia brwi, charakteryzuje się łagodnym wyrazem. Powierzchnia rzeźby gładka. Śladowe ilości polichromii i zaprawy gruntowej. Ubytki drewna w partii infuły, prawego przedramienia, pastorału i w cokole.

Święty Biskup

figura ołtarzowa

warsztat szczeciński (czynny około 1510-1530)

około 1520 — 1530

Muzeum Narodowe w Szczecinie

figura ołtarzowa; Matka Boska Bolesna (Matka Boska Siedmiu Boleści) - Ujęcie z przodu; Figura przedstawia Marię stojącą frontalnie na cokole w pozie modlitewnej. Smukła, nieco wydłużona sylwetka dojrzałej kobiety ubrana jest w długą suknię z ciasnym gorsetem i płaszcz nałożony na ramiona a poniżej pasa przylegający do całej sylwetki na kształt fartucha. Duże gładkie płaszczyzny płaszcza przecinają zygzaki marszczeń o wypukłych grzbietach, zaś jego dolne krańce wywijają się dynamicznie do góry, ukazując spodnią warstwę tkaniny. Palce rąk przyciśniętych do pasa ciasno są ze sobą splecione. Na torsie poniżej marszczeń podwiki widocznych jest siedem podłużnych otworów. Chusta założona z charakterystyczną zakładką wokół głowy nisko opada skrywając pochylone czoło. Pociągła twarz z wydłużoną granią drobnego nosa i wąskimi ustami zastygła w smutnym wyrazie, potęgowanym przez opadające powieki. Rzeźba opracowana jako przyścienna z niemal pełnoplastyczną głową, z tyłu płaska. Powierzchnia rzeźby gładka. Śladowe ilości polichromii i złoceń. Ubytki drewna wzdłuż prawej dolnej krawędzi, w partii stóp i w cokole.

Matka Boska Bolesna (Matka Boska Siedmiu Boleści)

figura ołtarzowa

warsztat szczeciński

około 1520 — 1530

Muzeum Narodowe w Szczecinie

obraz tablicowy; Męczeństwo św. Piotra - ujęcie z przodu; Obraz tablicowy o kształcie wysokiego prostokąta przedstawia męczeństwo św. Piotra ukrzyżowanego głową w dół w otoczeniu grupy oprawców. Scena rozgrywa się na wzniesieniu porośniętym trawą, na złocistym tle nieba. Drewniany ociosany pal z nisko mocowaną belką poprzeczną stoi na środku tworząc oś symetrii dla kompozycji i wypełniając do granic płaszczyznę obrazową. Niewielka przestrzeń widoczna jest w dolnej partii, gdzie leżą porozrzucane: motyka i topór o wyeksponowanych ostrzach, oraz odcięte gałęzie. Święty Piotr ubrany w długą czerwono-różową tunikę przewiązaną w pasie skierowany jest lekko w lewo. Nadgarstki jego szeroko rozciągniętych rąk i stopy przywiązane są liną do belek krzyża. Ukazany jest jako starzec o siwych włosach wianuszkiem otaczających łysą koronę głowy i z siwą krótką brodą. Głowa przedstawiona jest na tle złocistego dysku aureoli. Mężczyźni uczestniczący w ukrzyżowaniu skupieni są blisko przy krzyżu po trzech z każdej strony. Wśród nich wyróżnia się brodaty dostojnik stojący przy prawej krawędzi obrazu. Nosi ozdobną szatę sięgającą powyżej kostek, tasak w typie wschodnim zawieszony na pasie a w ręku trzyma buławę. Głowę okrywa spiczasty czerwony kapelusz o dekoracyjnie wykrojonym rondzie wywiniętym do góry z ozdobną broszką ponad czołem. Pozostali mężczyźni w średnim wieku, ubrani są kolorowo w modne krótkie tuniki i rajtuzy. Jeden, noszący turban, klęczy zawiązując supeł wokół lewej ręki Piotra, dwóch - stojących po bokach świętego - przywiązuje jego nogi. Przy lewej krawędzi stoi kolejny, zapierając się na tylnej nodze, przyciska do górnej belki krzyża włócznię ułożoną po skosie. Po drugiej stronie, za dostojnikiem, widoczny jest profil oprawcy, który podpiera krzyż widłochwytem z podobnie ułożonym po skosie drzewcem. Postaci ukazane są w naturalnych pozach, bez gwałtownych ruchów, z twarzami w zastygłym wyrazie.

Męczeństwo św. Piotra

obraz tablicowy

nieznany

1450 — 1460

Muzeum Narodowe w Szczecinie

skrzydła tryptyku z kościoła w Dalszem - Ujęcie z przodu jednego z dwóch skrzydeł; Obficie złocone i kunsztownie dekorowane skrzydło ołtarza skrzyniowego, podzielone na dwie kwatery każde z rzeźbionymi przedstawieniami świętych. Mężczyźni ustawieni blisko siebie w trzyosobowych grupach wypełniają przestrzeń płytkich nisz. Postać stojąca w centrum górnej kwatery ma zwiększone proporcje. Każdy ze świętych stoi na niskiej zielonej podstawie o zaokrąglonych krawędziach stanowiącej integralną część figurek. Uwagę zwracają poruszone pozy, wyraziste gesty i gęsto marszczone szerokie szaty o zamaszyście wywijających się brzegach. Wizerunki charakteryzują smukłe, wydłużone sylwetki, dość małe głowy, twarze o głęboko i blisko osadzonych oczach, a także u większości apostołów krótkie fryzury prostych włosów z grzywką i sztywne, szerokie brody. Wśród atrybutów świętych widoczne są krzyż o kształcie litery „X”, maczuga, złocisty kielich, strzała i łania oraz księgi w rękach. Wnęki zwieńczone są maswerkiem złoconym i srebrzonym, z motywem splecionych wici roślinnych, wspartym na skręconych łodygach flankujących nisze. W dolnych kwaterach przy podstawie, dodatkowo wstawione są podobnie stylizowane, ażurowe listwy. Złocone tła nisz wypełnia tłoczona dekoracja roślinna i potrójne kręgi aureoli o gładkiej powierzchni. Skrzydła otaczają proste czerwone ramy ze srebrzonym wklęsłym profilem. Stan zachowania skrzydeł, polichromii, złoceń i srebrzeń jest bardzo dobry. W dwóch figurkach brakuje jednej ręki.

Skrzydła tryptyku z kościoła w Dalszem

warsztat zachodniopomorski

około 1520

Muzeum Narodowe w Szczecinie

Popiersie Matki Boskiej Bolesnej

rzeźba przyścienna

warsztat zachodniopomorski

około 1440 — 1450

Muzeum Narodowe w Szczecinie

dwufigurowa grupa rzeźbiarska; Koronacja Najświętszej Marii Panny - Ujęcie z przodu; Płaskorzeźbiona figura Chrystusa z grupy Koronacji Marii. Na szerokiej ławie tronuje Chrystus. Postać ubrana w długie szaty - w niebieską przewiązaną wysoko. Ramiona otaczają poły płaszcza spięte powyżej piersi tworząc kolisty zarys górnej partii sylwetki. Chrystus nosi dużą okrągłą zapinkę. Światłocieniowy modelunek szaty o łagodnych grzbietach układa się rytmem pionowych fałd wokół uwypuklonego wzgórka brzucha i spływa efektownymi podłużnymi kaskadami ku podstawie załamując się trójkątnym wgłębieniem pomiędzy wzniesieniem kolan i po bokach układając się płasko na poduchach siedziska i frontalnej części tronu. Na głowie nałożona wysoka korona o gładkiej obręczy z głębokimi prostokątnymi wycięciami. Chrystus swoją prawą rękę podnosi i kieruje w geście błogosławieństwa, lewą podtrzymuje kulę trzymaną blisko piersi. Jego pociągłą twarz o wyraźnie zaznaczonych kościach policzkowych pokrywa krótki zarost. Długie włosy opadają na ramiona. Figura opracowana jako płaskorzeźba z płaskim rewersem. Polichromia i złocenia zachowane w śladowych ilościach.

Koronacja Najświętszej Marii Panny

dwufigurowa grupa rzeźbiarska

warsztat zachodniopomorski

około 1420 — 1430

Muzeum Narodowe w Szczecinie

Pieta z Sulina

rzeźba pełnoplastyczna

warsztat zachodniopomorski

około 1450 — 1500

Muzeum Narodowe w Szczecinie

figura ołtarzowa; Święty Jakub starszy - Ujęcie z przodu; Niewielkich rozmiarów figurka stojącego na podłużnej podstawie apostoła Jakuba starszego. Sylwetka o dużej głowie i dość krępym tułowiu upozowana jest w lekkim naturalnym skręcie, wynikającym z wysunięcia prawej nogi sugerującego kroczenie w prawo i zwrócenia twarzy na wprost. Zgięte ręce, z których prawa ze swobodnie opadającą dłonią przyciska do boku księgę, rozchylają złocisty płaszcz wytwornie upięty na prawym ramieniu apostoła. Niebieskie podbicie płaszcza widoczne ponad i poniżej lewej ręki Jakuba oraz po przeciwległej stronie, gdzie opada na podstawę tworząc trójkąt prostokątny z finezyjnie załamaną przeciwprostokątną krawędzią, zakreśla kompozycyjną ramę dla miękko modelowanej tuniki. Złocista szata z nisko noszonym na podbrzuszu pasem z klamrą, układa się wzdłuż torsu w pionowy rytm zaokrąglonych fałd, a niżej dukt prostych spływów dynamicznie przełamuje uwypuklenie kolana, od którego tkanina spływa dwiema poprzecznymi fałdami oddzielonymi plastycznie wybraną bruzdą. Spod tuniki widoczny jest zaokrąglony czubek buta. Mocna głowa zakomponowana jest frontalnie i symetrycznie. Dominującym akcentem jest złocista muszla przegrzebka umieszczona centralnie na wywiniętym do góry rondzie szerokiego kapelusza. Poniżej oś symetrii przebiega na owalnej twarzy wzdłuż grani szerokiego nosa i dalej rozdzielając obfity zarost o falujących, symetrycznie ułożonych puklach, które opadają aż do mostka. Figura opracowana jest jako przyścienna, z głęboko drążonym rewersem w partii poniżej niemal pełnoplastycznej głowy. Powierzchnia rzeźby jest polichromowana i złocona. Brakuje lewej dłoni apostoła.

Święty Jakub starszy

figura ołtarzowa

warsztat Mistrza Poliptyku Stargardzkiego (około 1450-1460)

około 1450

Muzeum Narodowe w Szczecinie

kwatera ołtarzowa; Pokłon Trzech Króli - Ujęcie z przodu; Kompozycję płaskorzeźby o kształcie leżącego prostokąta tworzy grupa dość blisko skupionych postaci usytuowanych na wąskim pasie zielonej podstawy. W przedstawieniu dominuje sylwetka tronującej Marii w złocistych szatach zwróconej w trzech czwartych w prawo oraz nagie dzieciątko, również zwrócone w prawo, usytuowane w ścisłym centrum kompozycji. Owalną dużą twarz Marii o gładkim, młodzieńczym licu otacza fryzura długich włosów opadających na ramiona. Chłopiec siedzi w swobodnej pozie na kolanie matki, z lewą nóżką zgiętą a prawą niemal wyprostowaną. Wychyla się w prawą stronę, czule przytrzymywany dłońmi matki, lewą rączką chwytając szkatułkę. Złocistą skrzynkę wręcza mu klęczący brodaty starzec ukazany w lewym profilu, noszący złoty przepasany płaszcz i czerwone trzewiki. Po lewej stronie i w głębi zasugerowanej perspektywicznym ustawieniem srebrzystego tronu z Marią, stoi zwrócony w prawą stronę i wsparty na lasce św. Józef. Nosi złocistą tunikę obszytą galonami i złoty płaszcz o niebieskim podbiciu, wywinięty i dekoracyjnie marszczony na prawym ramieniu. Jego głowę okrywa srebrzysty kapelusz z otokiem, spod którego opadają półdługie ciemne włosy. Z tyłu, widoczny po prawej stronie Marii, stoi przodem drugi z mędrców. Długowłosy dojrzały mężczyzna z długą brodą nosi tunikę ciasno przepasaną w talii i turban na głowie. W lewej ręce trzyma przy piersi złocisty puchar z przykrywką, prawą unosi z palcem wskazującym zwróconym do góry. Kompozycję po prawej stronie zamykała sylwetka trzeciego z mędrców, zachowana jedynie przy podstawie w postaci czerwonych wysokich trzewików. Płaskorzeźba wybrana jest z dość cienkiej drewnianej płyty, odwrocie opracowane jest płasko. Obficie złocona i polichromowana powierzchnia charakteryzuje się bogactwem dekoracyjnego detalu w postaci tłoczonych galonów na mankietach i krawędziach szat, zrytmizowanych rzędach krótkich żłobień pokrywających fryzury, czy finezyjnych marszczeń szat układających się licznymi zakładkami o miękkim a jednocześnie ostro łamiącym się modelunku typowym dla stylu przejsćiowego.

Pokłon Trzech Króli

kwatera ołtarzowa

około 1450 — 1475

Muzeum Narodowe w Szczecinie

kwatera ołtarzowa; Narodzenie - Ujęcie ze skosu z lewej; Płaskorzeźbiona scena Narodzenia o kształcie stojącego prostokąta z wyciętą nieregularnie krawędzią górną. W płytkim wnętrzu zasugerowanym wysuniętą do przodu podstawą i gładkim tłem ukazane są przodem postaci św. Rodziny. Maria w obszernym płaszczu i chuście na głowie ułożona jest w pozycji półleżącej z nogami skierowanymi w prawo. Prezentuje nagie dzieciątko trzymając je oburącz przy swoim prawym boku. Przy jej stopach stoi Józef trzymający przed sobą duży kociołek, do którego wkłada lewą dłoń. Na głowie nosi głęboko osadzony, gładki czepiec spod którego widoczna jest fryzura gęstych włosów. Nosi gęstą okrągłą brodę i długie wąsy. Zarys jego wyprostowanej sylwetki ubranej w przepasaną tunikę, tworzy prawą krawędź płaskorzeźby. Na przeciwległym skraju płyty, tuż przy głowie Marii, asystuje im anioł unoszący się na obłoku o znacznie pomniejszonych proporcjach. Za wysokim tłem ponad Marią i Józefem widoczne są odwrócone od siebie głowy wołu i osła oraz masyw górski zamykający scenę w prawym górnym rogu. Modelunek rzeźby jest miękki, o uproszczonych cechach stylu międzynarodowego; ma charakter prowincjonalny. Płaskorzeźba wybrana jest z jednego bloku drewna dość głęboko. Tył opracowany jest płasko. Powierzchnia nosi ślady polichromii. Nieznaczne ubytki drewna widoczne są po prawej stronie przy podstawie.

Narodzenie

kwatera ołtarzowa

warsztat zachodniopomorski

około 1400

Muzeum Narodowe w Szczecinie

kwatera ołtarzowa; Pokłon Trzech Króli - Ujęcie z przodu; Płaskorzeźbę o kształcie stojącego prostokąta z ażurową częścią górną tworzy grupa trzech króli skupionych blisko Marii z dzieciątkiem. Na wysuniętej podstawie pierwszego planu klęczy ukazany w trzech czwartych w prawo brodaty mężczyzna w obszernym płaszczu z kołnierzem. W dłoniach trzyma otwartą szkatułę. Głowa bez nakrycia ma gładko przylegającą fryzurą układającą się ponad trójkątnymi zakolami czoła na kształt litery M. Twarz modelowana jest światłocieniowo. Czoło przecina pionowa zmarszczka, oczy osadzone są głęboko poniżej wyrazistych brwi, policzki zapadają się odsłaniając trójkątnie zarysowaną kość policzkową. Obok, po prawej stronie siedzi Maria tuląc przy prawym boku nagie dzieciątko. Lewą dłonią czule trzyma stopę jego prawej wyprostowanej nóżki. Obydwoje kierują spojrzenia na wręczany im dar. Maria ubrana jest w długą suknię oraz płaszcz okrywający jej ramiona, który gęstymi marszczeniami opada na podstawę. Jej lewe ciasno owinięte płaszczem ramię i krawędź ławy, na której siedzi zamykają prawą stronę kompozycji. Na głowie nosi czepiec ciasno nałożony na fryzurę gęstych długich włosów układających się na plecy. Łagodna twarz o gładkim licu i drobnych ustach kontrastuje z masywną szeroką szyją. Tuż za klęczącym, stoją frontalnie dwaj pozostali królowie w nieco pomniejszonych proporcjach, sugerujących oddalenie. Sylwetka brodatego mężczyzny w tunice i płaszczu do kolan oraz w wysokim kapeluszu z wywiniętym rondem tworzy lewy zarys płaskorzeźby. Na osi, widoczny w półpostaci, stoi król o gładkim licu, z niską koroną na głowie. Obydwaj mężczyźni swoimi prawymi dłońmi wskazują wyrazistym gestem na trzymane dary. Modelunek rzeźby jest miękki, o uproszczonych cechach stylu międzynarodowego; ma charakter prowincjonalny. Płaskorzeźba wybrana z jednego bloku drewna ma płasko opracowane odwrocie. Powierzchnia nosi ślady polichromii. Przy podstawie widoczne są liczne ślady po drewnojadach.

Pokłon Trzech Króli

kwatera ołtarzowa

warsztat zachodniopomorski

około 1400 — 1425

Muzeum Narodowe w Szczecinie

figura ołtarzowa; Salvator Mundi - Ujęcie z przodu; Figura Chrystusa stojącego frontalnie w kontrapoście na niskiej zaokrąglonej podstawie. Smukła sylwetka o dość dużej głowie ubrana jest w obszerną pozłacaną tunikę z szerokimi rękawami. Płaszczyzna szaty zebranej pod lewym ramieniem Chrystusa opada tworząc wypukłe nieregularne granie zgodne z układem sylwetki, a w dolnej części podwija się ukazując niebieskie podbicie i odsłaniając stopy, z których prawa wysuwa się znacznie do przodu. Charakterystyczna jest pionowa bruzda na tkaninie gładko przylegającej do torsu. Lewa dłoń Chrystusa uniesiona przy boku podtrzymuje dużą złocistą kulę z wypukłym krzyżem greckim obejmującym jej powierzchnię. Prawa dłoń uniesiona na wysokości piersi układa się wnętrzem do przodu w geście błogosławieństwa z trzema palcami (w tym z kciukiem) uniesionymi do góry. Fryzura długich ciemnych włosów z przedziałkiem oraz obfitego zarostu opada falującymi kosmkami. Szeroka twarz o wypukłych kościach policzkowych i pociągłym nosie z lekko uchylonymi wargami ust. Rzeźba opracowana jako przyścienna, z płaskim rewersem. Powierzchnia polichromowana i obficie złocona.

Salvator Mundi

figura ołtarzowa

warsztat szczeciński

około 1510 — 1520

Muzeum Narodowe w Szczecinie

figura ołtarzowa; Maria Kleofasowa - ujęcie z przodu; Późnogotycka figura Marii Kleofasowej z dwójką dzieci na ramionach, stojąca na niskiej nieregularnej podstawie. Rzeźbę cechuje efektowny modelunek stroju i wyrafinowana stylizacja głowy świętej o nieprzeciętnej urodzie. Smukła i drobna kobieca sylwetka ustawiona frontalnie, wychyla długą szyję i odwraca głowę w trzech czwartych w prawą stronę. Ubrana jest w suknię o wysokim stanie z marszczeniem pod biustem tworzącym dwie równolegle opadające ku podstawie fałdy tkaniny. Na ramiona narzucony ma szeroki płaszcz. Jego poła z prawej strony przerzucona przodem a podtrzymywana przez obie zgięte ręce tworzy między nimi koliście zwieszony zwój tkaniny, nadający dukt plastycznie kształtowanym fałdowaniom poniżej. Pod prawą dłonią Marii rąbek płaszcza wzbija się dynamicznie tworząc dekoracyjnie marszczoną rozetę. Dłoń ułożona jest poziomo na wysokości bioder i podtrzymuje chłopca w tunice zwróconego profilem w prawo. Prawą uniesioną stopą wspina się na matkę mocno zadzierając głowę. Uniesiony nieco wyżej, siedzący na lewej ręce Marii młodszy chłopiec, zwrócony jest w trzech czwartych w lewo. Jego nagie ciało okrywa chusta zasłaniająca biodra i łono. Obie kędzierzawe główki spojrzenia kierują w stronę matki. Na głowę Maria ma nałożony wysoki czepiec o szerokim, płasko ściętym szczycie. Kunsztownie wybrane pionowe marszczenia czepca kontrastujące z gładkim licem młodzieńczej twarzy oraz zwężająca się kompozycja głowy, zamknięta drobnym kształtem ust i podbródka, tworzą efektowne zwieńczenie rzeźby. Figura wybrana z jednego kawałka drewna, opracowana jest półplastycznie, z płaskim rewersem. Powierzchnia nosi ślady polichromii i złoceń, zwłaszcza w partii płaszcza i kobiecej głowy. Uszkodzenia widoczne są w podstawie, w dziecięcych rączkach, nóżkach nagiego chłopca, lewej dłoni Marii.

Maria Kleofasowa

figura ołtarzowa

warsztat szczeciński

około 1520

Muzeum Narodowe w Szczecinie

figura ołtarzowa: Maria Salome - ujęcie z przodu; Późnogotycka figura Marii Salome z dwójką dzieci stojąca na podstawie o nieregularnym kształcie. Rzeźba wyróżnia się elegancką stylizacją pozy i modnego stroju. Frontalnie ukazana drobna sylwetka młodej Marii odchyla się delikatnie, równoważąc ciężar nagiego dziecka o kędzierzawej fryzurze z kielichem w ręku, siedzącego na lewym ramieniu matki. Prawą rękę ułożoną w subtelnym łuku wyciąga do drugiego z synów, który w płaszczu narzuconym na nagie ciało, stoi przed jej lewym kolanem. Ubrana jest w złocistą suknię o wąskim gorsecie spiętą w tali szerokim czerwonym pasem z klamrą. Plisowany poniżej klamry lejący materiał sukni opada równoległymi fałdami o plastycznym modelunku. Długie i szerokie rękawy o wąskich mankietach rozcinane są wzdłuż łokci. Na ramiona narzucony jest rozpięty płaszcz. Po lewej stronie krawędź poły płaszcza wywija się i tworzy łagodny łuk zamykający kompozycję rzeźby. Po prawej stronie płaszcz podtrzymywany zgiętą ręką układa się głęboko drążonymi zakładkami poniżej trzymającej dziecko dłoni. Lamówki dekoltu sukni o trójkątnym wykroju ze wstawką oraz brzegi płaszcza nabijane są dekoracją kołeczkową. Głowę okrywa wysoki i rozszerzający się ku górze czepiec ścięty płasko w tyle głowy. Szeroka twarz o nieco orientalnych rysach zwęża się ku delikatnie zarysowanemu podbródkowi. Smukły nos złączony z linią brwi rozdziela duże nisko osadzone migdałowate oczy. Półprzymknięte powieki i wypukłe usta o nieco zapadniętych kącikach nadają twarzy smutnego wyrazu. Powierzchnia nosi ślady polichromii i złoceń. Ubytki drewna widoczne są w partii czepca, chusty zmarszczonej na ramieniu, rączki i stóp trzymanego dziecka, oraz głowy stojącego chłopca.

Maria Salome

figura ołtarzowa

warsztat szczeciński

około 1520

Muzeum Narodowe w Szczecinie

figura ołtarzowa: Święta Anna Samotrzeć - ujęcie z przodu; Przyścienna figura stojącej frontalnie św. Anny Samotrzeć z dzieciątkiem Jezus i Marią w wieku młodzieńczym siedzących na ramionach świętej. Grupa figuralna o zwartej, symetrycznej kompozycji ustawiona jest na niskiej odrębnej podstawie o prostokątnym zarysie. Wyprostowana sylwetka Anny nadaje statykę rzeźbie. Dostojna matrona, ubrana jest w suknię o zwężonym wysokim stanie z promienistym marszczeniem na osi torsu. Szeroki płaszcz z ciężkiego sukna spięty pod szyją rozszerza się podążając za układem zgiętych po bokach ramion i opada ku podstawie. Powierzchnia płaszcza marszczy się fałdami o wypukłych i łamiących się wieloma odcinkami grzbietach. Jego poła przytrzymywana w prawej dłoni Anny, gdzie zaznaczone jest charakterystyczne zmięcie tkaniny, na osi figury tworzy zakładkę, której dolna krawędź rysuje dekoracyjny zygzak. Spod sukni widoczny jest spiczasty czubek trzewika. Na głowie Anny nałożony jest wysoki watowany czepiec z dekoracyjnym obszyciem przy twarzy. Podwika w formie szerokiej taśmy ciasno opinającej podbródek i policzki. Pociągła twarz o surowym wyrazie z długim prostym nosem i migdałowatymi oczami wpatrzonymi w dal. Matrona silnymi ramionami podtrzymuje Jezusa i Marię ukazanych w trzech czwartych i zwróconych ku sobie. Po prawej siedzi Maria o pomniejszonych proporcjach. Nosi długą suknię o szerokich rękawach zwężoną w talii i niską koronę spod której opadają faliste długie włosy z jednym puklem ułożonym wzdłuż piersi. Grupa figuralna opracowana w jednym kawałku drewna jako przyścienna, z głębokim drążeniem poniżej głowy i z pełnoplastycznymi sylwetkami Jezusa i Marii. Na powierzchni widoczne są ślady polichromii i złoceń, a także liczne pęknięcia drewna i otwory po drewnojadach. Brakuje górnej części dzieciątka, jego rąk i stopy oraz lewej dłoni Anny. Głowa Marii częściowo uszkodzona.

Święta Anna Samotrzeć

figura ołtarzowa

pomocnik mistrza Pasji Chociwelskiej

około 1500 — 1515

Muzeum Narodowe w Szczecinie

dwufigurowa grupa płaskorzeźb ołtarzowych - Ujęcie z przodu; Dwie płaskorzeźbione figury przedstawiają grupę Koronacji Marii. Na szerokich ławach tronują obok siebie Maria (po lewej stronie) i Chrystus. Postaci ubrane są w długie tuniki przewiązane w pasie i płaszcze spięte klamrą powyżej piersi. Miękkie, lejące się ku podstawie rzeźb złociste tkaniny szat połyskują efektownie marszczeniami o łagodnych grzbietach. Na głowach wysokie złocone korony o gładkiej obręczy, zwieńczone zygzakiem. Maria lekko przechyla głowę w kierunku Chrystusa, dłonie trzymając w geście modlitewnym przy piersi. Jej młodzieńczą twarz o wysokim czole i łagodnych rysach otaczają pasma długich falujących, złocistych włosów. Chrystus swoją prawą rękę podnosi w geście błogosławieństwa, lewą opiera na złotej kuli trzymanej na kolanie. Jego pociągłą twarz o wyraźnie zaznaczonych kościach policzkowych pokrywa ciemny zarost. Długie włosy opadają na ramiona. Tyły rzeźb opracowany płasko. Widoczne pęknięcie drewna na twarzy Chrystusa wzdłuż jego prawej skroni, poprzez policzek w kierunku ust. Fleurony wieńczące obręcze koron nie zachowały się. Złocenia płaskorzeźb częściowo rekonstruowane.

Koronacja Najświętszej Marii Panny

dwufigurowa grupa płaskorzeźb ołtarzowych

warsztat Mistrza Poliptyku Stargardzkiego

około 1450

Muzeum Narodowe w Szczecinie

grupa rzeźbiarska - Ujęcie z przodu; Grupa rzeźbiarska o zwartej, symetrycznej kompozycji, wykonana z jednego bloku drewna i polichromowana. Przedstawia trzy siedzące kobiety zwrócone ku dzieciątku stojącemu w centrum na ich kolanach. Analogicznie upozowane w układzie antytetycznym sylwetki długowłosej Marii po lewej stronie i Anny w czepcu po prawej okrywają obszerne płaszcze, układające się wokół figur dużymi płaszczyznami i opadające na podstawę sceny. Na ich kolanach stoi nagie dzieciątko o gładko opracowanej główce. Za nim, widoczna pomiędzy kobietami, siedzi frontalnie Emerancja o nieco powiększonych proporcjach, w prawej dłoni trzymając fragment pnia. Tło stanowi kotara unoszona przez dwa anioły widoczne w półpostaci, ubrane w szerokie tuniki. Tron okrywa tkanina obszyta frędzlami. Cechy anatomiczne postaci i modelunek ciężkich obszernych tkanin oddane są naturalistycznie. Rzeźba posiada znaczące ubytki – brakuje głów Emerancji i prawego anioła, dłoni Marii i prawej rączki dzieciątka oraz fragmentu podstawy z prawej strony. Na powierzchni rzeźby widoczne otwory po owadach. Polichromia zachowana częściowo.

Emerancja Samoczwarć (Święta Anna Samoczwarć)

grupa rzeźbiarska

nieznany warsztat pod wpływem sztuki Szwabii

około 1515 — 1520

Muzeum Narodowe w Szczecinie

płaskorzeźba ołtarzowa; Rodzina Marii - Ujęcie z przodu; Wysoka płaskorzeźbiona płyta z przedstawieniem wielofigurowym, polichromowana. Ukazuje grupę strojnie ubranych kobiet siedzących na ławie i piastujących małe dzieci oraz mężczyzn widocznych powyżej wysokiego zaplecka ławy. W scenie dominuje przedstawienie św. Anny o nieco zwiększonych proporcjach. Święta w chuście na głowie i z różańcem przypiętym do paska wraz z Marią o długich falujących włosach podtrzymują nagiego Jezusa balansującego pomiędzy ich kolanami. Po prawej siedzi Maria Kleofasowa w wysokim marszczonym czepcu z czwórką synów ubranych w tuniki, z których jeden, stojący na kolanach, bawi się otwartą księgą, pozostali biegają wokół kociołka u stóp matki. Brodaci mężczyźni usytuowani za ławą, powyżej kobiet, widoczni w półpostaci, noszą tuniki na koszulach o szerokich rękawach i kunsztownie kształtowane kapelusze. Marszczone suknie z wąskim gorsetem i dekoltami w karo czy obszycia rękawów dekoracyjnymi taśmami, szerokie rękawy koszul to elementy strojów zgodne z niemiecką modą mieszczańską z początku XVI wieku. Modne stroje, łagodne wizerunki okrągłych twarzy a także poruszone pozy i gesty postaci nadają przedstawieniu charakter rodzajowy. Płaskorzeźba wybrana z łączonych bloków drewna, w dolnej części drążona. Płyta częściowo uszkodzona i popękana; brakuje postaci Marii Salome z dziećmi i mężem, męskich wizerunków powyżej Marii a także jej twarzy oraz czwartego dzieciątka u stóp Marii Salome. Polichromia zachowana szczątkowo.

Rodzina Marii

płaskorzeźba ołtarzowa

mistrz stralsundski

około 1505 — 1515

Muzeum Narodowe w Szczecinie

Matka Boska Bolesna z Chociwla - Ujęcie z przodu; Kobieca figura pełnoplastyczna, polichromowana. Przedstawia Marię stojącą frontalnie z dłońmi uniesionymi w geście modlitewnym. Ubrana jest w suknię o długich rękawach i szeroki modelowany światłocieniowo płaszcz otulający sylwetkę, którego krawędź podłożoną pod prawym przedramieniem Marii opada z przodu szeroką trójkątnie zakończoną fałdą. Na głowie chusta osuwająca się na skronie zebrana jednym końcem pomiędzy dłonie. Pod spodem widoczna jest drobno marszczona podwika szczelnie okrywająca dekolt i szyję. Owalna twarz o smutnym wyrazie z ustami i oczami o opadających kącikach. Figura wewnątrz wydrążona. Z tyłu wzdłuż pleców i partii nóg długi prostokątny ruchomy element zakrywający otwór po wydrążeniu rzeźby, o powierzchni dopasowanej do fałdowań płaszcza. Widoczne są drobne ubytki drewna w górnej partii chusty, na końcówkach palców dłoni i przy podstawie. Polichromia zachowana częściowo.

Matka Boska Bolesna z Chociwla

figura

warsztat mistrza Pasji Chociwelskiej

około 1500 — 1520

Muzeum Narodowe w Szczecinie

Tronująca Madonna z Dzieciątkiem - Ujęcie z przodu; Niewielka figura tronującej Marii z dzieciątkiem o zwartej bryle, przytwierdzona do wysokiego zaplecka o geometrycznym zwieńczeniu, polichromowana. Rzeźba w typie Sedes Sapientiae ukazuje frontalnie siedzącą na tronie Marię w sztywnej, wyprostowanej pozie z dzieckiem w wieku chłopięcym usytuowanym bokiem, w pozycji siedzącej, ponad jej lewym kolanem. Długa suknia i płaszcz Marii oraz tunika Jezusa gładko przylegają do ciał postaci tworząc nieznaczne, schematyczne draperie w partii nóg. Między goleniami Marii tkanina układa się w charakterystyczne trójkątne fałdy o ostrych krawędziach. Hieratyczne pozy postaci przełamuje gest dłoni matki przytrzymującej syna oraz prawa ręka chłopca wyciągnięta wysoko i ułożona na piersi matki. Głowa Marii osadzona na sztywnej, szerokiej szyi okryta chustą ułożoną w tylnej partii na kształt welonu sięgającego do ramion. Twarz pociągła, owalna, zastygła w pozbawionym emocji wyrazie. Symetryczna fryzura chłopca z falujących włosów sięga poniżej uszu. Zwieńczenie gładko opracowanego zaplecka tworzy kolisty nimb za głową Marii flankowany trójkątnymi sterczynami oparcia tronu. Rzeźba opracowana jako przyścienna. Brak prawej dłoni Marii. Powierzchniowe ubytki drewna i otwory po drewnojadach. Polichromia zachowana szczątkowo.

Tronująca Madonna z Dzieciątkiem

figura ołtarzowa

warsztat pomorski

około 1300

Muzeum Narodowe w Szczecinie

figura ołtarzowa - Ujęcie z przodu; Figura Chrystusa stojącego frontalnie na cokole prezentującego rany doznane podczas Ukrzyżowania. Szczupłe ciało Chrystusa o poprawnie oddanych szczegółach anatomicznych okryte w partii bioder długą chustą przewiązaną z przodu o krańcach plastycznie pofałdowanych i powiewających na boki. Dłonie uniesione przy twarzy wnętrzami do widza z charakterystycznym układem długich palców z przerwą między palcem serdecznym a środkowym. Na ciele werystycznie oddane rany w formie otworów w dłoniach i stopach oraz głęboko wybranej rany na boku. Na głowie szeroka korona cierniowa spleciona z gałęzi. Pociągła twarz o regularnych rysach i spokojnym wyrazie, z dużymi oczami spoglądającymi na wprost. Od górnych kącików ust wąsy opadają do krótkiej spiczastej brody zakończonej dekoracyjnym puklem. Na wysokim wielobocznym cokole o profilowanych ściankach, przed Chrystusem ustawiony jest kielich z wydatnym nodusem. Rzeźba przyścienna z drążeniem w partii bioder i pleców. Nogi i ręce poniżej barków opracowane pełnoplastycznie. Powierzchnia rzeźby gładka. Śladowe ilości polichromii i zaprawy gruntowej. Ubytki drewna w partii przedramion, małego palca lewej dłoni, palców lewej stopy i w cokole.

Vir Dolorum | Mąż Boleści (Chrystus Boleściwy)

figura ołtarzowa

warsztat szczeciński

około 1520 — 1530

Muzeum Narodowe w Szczecinie

figura ołtarzowa; Święta Weronika - Ujęcie z przodu; Smukła kobieca figura stojąca frontalnie o wydłużonej sylwetce i drobnej twarzy, polichromowana i złocona. Święta, ubrana w suknię z wysokim stanem, przewiązaną luźno opuszczonym pasem z klamrą oraz w długi płaszcz, trzyma przed sobą chustę z reliefowym wizerunkiem głowy Chrystusa w koronie cierniowej. Niewielką głowę figury otula chusta spływającą na ramiona i marszczona pod szyją podwiką. Twarz, o oczach zapatrzonych w dal i lekko pochylona w lewą stronę, wyraża smutek. Na prawym policzku świętej wydrążona rana cięta. Tył płaski, typowy dla rzeźb przyściennych. Brak prawej dłoni. Wyłamania drewna przy podstawie. Znaczne ubytki polichromii i złoceń.

Święta Weronika

figura ołtarzowa

warsztat szczeciński

około 1520 — 1530

Muzeum Narodowe w Szczecinie

tłok pieczętny - Ujęcie z przodu; Męska figura zakomponowana frontalnie w pozycji stojącej na kształt litery X, z uniesionymi rękami i rozstawionymi nogami. Przedstawia młodego mężczyznę ubranego w długą obszerną tunikę zapinaną na guziki i spiętą w pasie sznurem. Światłocieniowe fałdowania szaty zostały oddane naturalistycznie, zgodnie z układem ciała. Tunika powyżej paska rozchyla się. Podłużna twarz o wyrazistych kościach policzkowych oraz dużych ustach i oczach. Fryzura potraktowana dekoracyjnie. Tworzą ją ciemne, wyraziste spirale półdługich włosów, krótka grzywka i średniej długości broda. Stopy i lewa dłoń nie zachowały się.

Święty Andrzej

figura ołtarzowa

warsztat szczeciński

około 1520

Muzeum Narodowe w Szczecinie

Piękna Madonna z Żarnowa - Ujęcie z przodu; figura ołtarzowa; Kobieca figura stojąca na czworobocznej podstawie w obszernych szatach i koronie, trzymająca przy boku dzieciątko. Sylwetka kobieca zakomponowana w wyraźnym kontrapoście, odchylająca tors do tyłu i w lewo, z twarzą zwróconą w trzech czwartych w prawo ku dzieciątku trzymanym na lewym biodrze. Maria ukazana w wieku młodzieńczym nosi długą suknię i płaszcz, którego poła przerzucona przodem układa się w miękką kolistą, wydatną fałdę. Brzegi płaszcza opadają poniżej uniesionych do przodu dłoni spiętrzonymi dekoracyjnie fałdowaniami. Na głowie nałożona wysoka korona oraz chusta zsuwająca się do tyłu i opadająca miękkimi łukami wokół szyi. Twarz owalna z wysokim czołem i wydatnymi policzkami, o łagodnym wyrazie. Dzieciątko o pulchnych nóżkach siedzi przy biodrze, podtrzymywane lewą dłonią matki. Brakuje prawej dłoni Marii i figury dzieciątka powyżej bioder. Na powierzchni rzeźby widoczne pozostałości polichromii.

Piękna Madonna z Żarnowa

figura ołtarzowa

warsztat zachodniopomorski

około 1430

Muzeum Narodowe w Szczecinie

tłok pieczętny - Ujęcie z przodu; Polichromowana i złocona figura stojącej postaci, zwróconej w trzech czwartych w prawo, przedstawia starszego mężczyznę ubranego w albę z humerałem, skrzyżowaną na piersi stułę przewiązaną paskiem cingulum oraz długą, złoconą kapę z ozdobną bordiurą i frędzlami. Prawa poła płaszcza zawinięta pod prawe ramię układa się z przodu figury po przekątnej, powierzchnią zmarszczoną w kilka fałd o wysokich grzbietach. Szeroką twarz o wysokim czole patrzącą w dal w zamyśleniu otacza gęsta fryzura półdługich włosów i rozłożystej brody. Lewa dłoń świętego unosiona na wysokości piersi, zwrócona jest wnętrzem do widza. Tył rzeźby płaski, charakterystyczny dla rzeźby przyściennej. Nos, prawa dłoń oraz palce lewej – zniszczone. Dekoracja kołeczkowa bordiury kapy zachowana szczątkowo. Podstawa rzeźby uszkodzona.

Święty Piotr

figura ołtarzowa

warsztat szczeciński

1520 — 1530

Muzeum Narodowe w Szczecinie

Znaleziono 56 obiektów

Pokaż więcej obiekty

Brak wyników

Może Cię również zainteresować:

Dodaj notatkę

Edytuj notatkę

0/500

Jakiś filtr
Data od:
Era
Wiek:
—+
Rok:
—+
Data do:
Era
Wiek:
—+
Rok:
—+
Dodaj zakres
asd